Ga verder naar de inhoud

Verplichte controle uittreksel strafregister 'goed en zedelijk gedrag' voor nieuwe medewerkers in bepaalde jeugdsectoren

19.01.2023

Sinds 2023 zijn bepaalde organisaties verplicht om aan de hand van een uittreksel uit het strafregister het goed en zedelijk gedrag van nieuwe medewerkers te controleren.

Update december 2025: De Vlaamse Regering keurde op 28 november 2025 een voorontwerp van wijzigingsdecreet goed dat de regeling op een aantal punten aanpast.
Zo zullen er minder uitzonderingen worden toegestaan op de controle-verplichting in bepaalde (deel)sectoren voor vrijwilligers. Enkel voor vrijwilligers die op het moment van aanstelling jonger zijn dan twintig jaar zal hierop nog een uitzondering mogelijk zijn.
Voor bestaande medewerkers, die reeds onder het toepassingsgebied vielen, wordt een periodieke controle van het uittreksel uit het strafregister om de drie jaar verplicht.
Voor stagiairs en duaal lerenden voeren de onderwijsinstellingen deze controle uit, dat moet je als werkgever niet zelf doen.
Deze wijzigingen zijn nog onder voorbehoud van publicatie. Over dit voorontwerp wordt nog het advies ingewonnen van de Vlaamse Toezichtcommissie voor de verwerking van persoonsgegevens, de Strategische Adviesraad voor Cultuur, Jeugd, Sport en Media (SARC), en de Vlaamse Jeugdraad.

Verder in dit bericht lichten we de bestaande regeling toe zoals vastgelegd in het decreet van 3 juni 2022.

Voor wie geldt deze verplichting en hoe gebeurt de controle?

Het gaat om organisaties die een activiteit aanbieden die valt onder opvoeding, psycho-medisch-sociale begeleiding, hulpverlening aan de jeugd, kinderbescherming, animatie of begeleiding aan minderjarigen.

Die organisaties controleren bij de aanstelling van elke nieuwe medewerker en voor elke medewerker die een gewijzigde activiteit zal uitvoeren, het goed en zedelijk gedrag van de betrokkene, dat minstens een onberispelijk gedrag in de omgang met minderjarigen inhoudt.

Daartoe bezorgt de betrokken medewerker aan de organisatie een uittreksel uit het strafregister van maximaal één maand oud, of een gelijkwaardig document, verleend door een andere lidstaat van de Europese Unie of door een daarmee gelijkgestelde staat.

Voorwaarden

De controle mag pas worden uitgevoerd als de volgende voorwaarden cumulatief vervuld zijn:

  1. de activiteit die de medewerker voor de organisatie zal uitvoeren valt onder opvoeding, psycho-medisch-sociale begeleiding, hulpverlening aan de jeugd, kinderbescherming, animatie of begeleiding van minderjarigen
  2. de medewerker zal in het kader van de activiteit op structurele basis rechtstreeks contact hebben met minderjarigen
  3. de medewerker is een meerderjarige persoon op het ogenblik van de aanstelling
  4. de medewerker wordt aangesteld door middel van een overeenkomst, een benoeming of als vrijwilliger. Voor vrijwilligers in het jeugdwerk werd een uitzondering gemaakt, waardoor zij vrijgesteld worden van deze verplichting.

Wat wordt er precies gecontroleerd?

Bij de controle van het uittreksel uit het strafregister mag rekening worden gehouden met de volgende elementen:

  1. contextuele gegevens
  2. het tijdsverloop sinds een mogelijke veroordeling
  3. het feit of het gaat om een veroordeling wegens feiten gepleegd ten aanzien van een minderjarige
  4. andere elementen die de organisatie, die de medewerker aanstelt, relevant acht.

En wat met de GDPR?

De betrokken organisaties kunnen, met het oog op de bescherming van minderjarigen, de volgende persoonsgegevens verwerken:

  • de identificatiegegevens die vermeld worden op het uittreksel uit het strafregister,
  • de veroordelingen die vermeld worden op het uittreksel uit het strafregister.

De verwerking van de persoonsgegevens beperkt zich tot de toegelaten controles zoals hiervoor vermeld.

De organisatie moet als verwerkingsverantwoordelijke zorgen voor een correcte verwerking van deze persoonsgegevens conform de GDPR-regels.

De uittreksels uit het strafregister worden niet langer bewaard dan noodzakelijk is voor de controle en worden vernietigd nadat de definitieve beslissing omtrent de aanstelling van de medewerker is genomen of, nadat de controle van het uittreksel uit het strafregister is voltooid en er het gepaste gevolg aan gegeven is.

De organisaties nemen de passende maatregelen met het oog op transparantie ten aanzien van de betrokkenen. Concreet betekent dit o.m. dat je deze verwerking moet opnemen in je privacyverklaring (voor werknemers, sollicitanten en vrijwilligers). Denk er ook aan om deze verwerking mee op te nemen in je register van verwerkingsactiviteiten.

Omdat het hier gaat om een verwerking van persoonsgegevens betreffende strafrechtelijke veroordelingen en strafrechtelijke inbreuken, moet er rekening worden gehouden met volgende specifieke bepalingen:

  • De organisatie moet een lijst opstellen van de categorieën van personen die toegang hebben tot de persoonsgegevens, met een beschrijving van hun hoedanigheid ten opzichte van de verwerking van de beoogde gegevens. Deze lijst wordt ter beschikking gehouden van de gegevensbeschermingsautoriteit.

  • De organisatie moet ervoor zorgen dat de aangewezen personen door een wettelijke of statutaire verplichting, of door een evenwaardige contractuele bepaling, ertoe gehouden zijn het vertrouwelijke karakter van de betrokken gegevens in acht te nemen.

Draaiboek

Op de website van de Ambrassade kan je nog meer informatie lezen en vind je een draaiboek voor de toepassing van deze regelgeving in de praktijk:

Specifiek voor de sportsector kan je uitgebreide informatie terugvinden op de website van de Vlaamse Sportfederatie, samen met een draaiboek en stappenplan:

Anderen lazen ook dit:

Fiche 281.50 voor freelancers: bezorg ze voor 30 juni aan de fiscus

Betaalde je afgelopen kalenderjaar een vergoeding (of meerdere) van (in totaal) minstens 250 euro aan een freelancer? Dan moet je (of het sociaal secretariaat waar je organisatie mee samenwerkt) voor 30 juni een fiscale fiche 281.50 met vermelding van die vergoeding opmaken en indienen bij de fiscus

Wet diverse arbeidsbepalingen van kracht: een “modernisering” van het arbeidsrecht

Op 1 juni verscheen de wet houdende diverse arbeidsbepalingen in het Staatsblad. Het federaal regeerakkoord 2025-2029 kondigde allerlei arbeidsrechtelijke maatregelen aan. Deze wet voert daarvan opnieuw een deel uit.

In dit artikel lees je meer over de belangrijkste wijzigingen voor onze sector.

Komaf maken met jouw kopzorgen rond het inzetten van personeel?

Doe net als +900 socioculturele collega-organisaties, en sluit je vandaag nog aan bij Sociare!