Rechtspraak: start arbeidsovereenkomst primeert op start anciënniteit
Het hof van Cassatie bevestigt met een recente uitspraak duidelijk dat je voor de berekening van de opzegtermijn rekening moet houden met de startdatum van de laatst lopende arbeidsovereenkomst, waardoor je de overgangsregeling (“dubbele foto”) niet moet toepassen.
Het Hof verduidelijkt de verhouding
Het Hof van Cassatie verduidelijkt in zijn arrest van 1 juni 2026 de verhouding tussen de start van de anciënniteit en de start van de arbeidsovereenkomst. Het Hof gaat in op de vraag met welke datum je rekening moet houden als je de opzegtermijn berekent van een werknemer die voor 1 januari 2014 anciënniteit heeft opgebouwd, rekening houdend met de overgangsregeling van de Wet Eenheidsstatuut.
Die overgangsregeling bepaalt hoe je moet omgaan met opzegtermijnen wanneer de arbeidsovereenkomst voor 1 januari 20214 startte.
Het hof bevestigde duidelijk dat je voor de berekening van de opzegtermijn rekening moet houden met de aanvangsdatum van de laatst lopende arbeidsovereenkomst, waardoor je de overgangsregeling (“dubbele foto”) niet moet toepassen.
Je moet de anciënniteit van de vroegere overeenkomst (bij een werkgever die bij dezelfde groep hoort) meenemen, maar volgens de regels van de laatste overeenkomst. Je mag er niet van uitgaan dat de laatste arbeidsovereenkomst een fictieve datum in het verleden creëert.
Wat zijn de feiten?
De werknemer werkte sinds 2007 bij onderneming X, een zusteronderneming van onderneming Y. Op 30 juni 2014 werd zijn arbeidsovereenkomst met onderneming X in onderling akkoord beëindigd.
Vanaf 1 juli 2014 trad de werknemer in dienst bij onderneming Y. De werknemer bleef dus in dezelfde economische exploitatie-eenheid werken, maar sloot wel een nieuwe arbeidsovereenkomst met een andere juridische entiteit.
In 2020 ontsloeg onderneming Y de werknemer om dringende reden.
Vervolgens ontstond, naast onenigheid over de juistheid van de ‘dringende reden’ en over extra bonussen, een geschil over de berekening van de opzeggingsvergoeding.
Het ging meer bepaald over de vraag of de overgangsregeling van de Wet Eenheidsstatuut van toepassing was.
Het arbeidshof Gent oordeelde dat er rekening moest worden gehouden met de ononderbroken tewerkstelling van de werknemer in dezelfde economische exploitatie-eenheid sinds 2007. De werknemer moest daarom worden beschouwd als iemand wiens arbeidsovereenkomst vóór 1 januari 2014 was gestart.
Wat besliste het Hof?
Het Hof van Cassatie vernietigde die redenering.
Volgens het Hof is de tekst van artikel 67 van de Wet Eenheidsstatuut duidelijk. De overgangsregeling geldt voor werknemers “wier arbeidsovereenkomst een aanvang heeft genomen vóór 1 januari 2014”.
Daarbij moet zuiver worden gekeken naar de arbeidsovereenkomst die door het ontslag wordt beëindigd. Het volstaat dus niet dat de werknemer vóór 1 januari 2014 al anciënniteit had opgebouwd in dezelfde onderneming of economische exploitatie-eenheid.
In dit geval startte de arbeidsovereenkomst met onderneming Y pas op 1 juli 2014.
De overgangsregeling was daarom niet van toepassing, ook al werkte de werknemer vóór die datum al bij onderneming X in dezelfde groep.
Het Hof maakt daarmee een duidelijk onderscheid tussen:
- de start van de arbeidsovereenkomst: de datum waarop de specifieke overeenkomst begon met de werkgever die ontslag gaf, en
- de start van de anciënniteit: het ogenblik waarop de werknemer zijn loopbaan in dezelfde onderneming of economische exploitatie-eenheid begon.
Voor de berekening van de opzeggingstermijn kan de anciënniteit die bij verschillende juridische entiteiten in dezelfde onderneming werd opgebouwd, onder bepaalde voorwaarden worden samengevoegd. Maar dat betekent niet dat een arbeidsovereenkomst die na 1 januari 2014 is gesloten, voor de toepassing van de overgangsregeling wordt geacht vóór die datum te zijn begonnen.
Wat moet je onthouden uit dit arrest?
De overgangsregeling van de Wet Eenheidsstatuut wordt strikt toegepast.
Het is niet alleen beslissend wanneer de werknemer in een groep of economische exploitatie-eenheid is beginnen werken, maar ook wanneer de arbeidsovereenkomst is gestart die door het ontslag wordt beëindigd.
Een werknemer die na 1 januari 2014 overstapt naar een andere juridische entiteit in dezelfde groep:
- kan de eerdere anciënniteit mogelijk behouden voor de berekening van de opzeggingstermijn;
- kan zich niet beroepen op de overgangsregeling als de nieuwe arbeidsovereenkomst pas na 1 januari 2014 begon;
- kan dus niet automatisch aanspraak maken op de zogenoemde "dubbele foto"-regel.
Het arrest bevestigt daarmee dat je de startdatum van de arbeidsovereenkomst en de berekening van de anciënniteit afzonderlijk moet beoordelen.
Het arrest toont ook aan dat er een verschil is tussen loonanciënniteit en contractuele anciënniteit. Deze begrippen worden in de praktijk wel eens foutief door elkaar gehaald.
Je moet voor de wettelijke opzegtermijn uitgaan van de anciënniteit in de onderneming, niet van de loon- of barema-anciënniteit.
Loonanciënniteit bepaalt alleen in welke salarisschaal of barema de werknemer terechtkomt. Hierover heb je onderhandelingsmarge als je een arbeidsovereenkomst opstelt. Zo beslis je vrij om de loonanciënniteit uit vorige werkervaringen (niet noodzakelijk in de sector) al dan niet mee te nemen. De loonanciënniteit heeft geen invloed op de berekening van de opzegtermijn (tenzij uitdrukkelijk anders bepaald zou zijn).
Anciënniteit voor de opzegtermijn is de periode waarin een werknemer ononderbroken in dienst is bij dezelfde werkgever of onderneming. De anciënniteit wordt bepaald op het ogenblik waarop de opzegtermijn ingaat.
Om discussies (achteraf) te vermijden vermeld je in een nieuwe arbeidsovereenkomst, zeker wanneer de anciënniteit in de organisatie teruggaat tot voor 1 januari 2014, het best met een clausule duidelijk welke anciënniteit wordt erkend voor de berekening van de opzegtermijn en welke loonanciënniteit wordt toegekend en wat hiervan het doel en de uitwerking is.
Hof van Cassatie 1 juni 2026, S.24.0016.N.
Anderen lazen ook dit:
Laatste prognose indexaanpassing
De volgende overschrijding van de spilindex zou plaatsvinden in november 2026, waardoor de lonen in onze sector in januari 2027 met 2% zouden stijgen. De daaropvolgende spilindex zou in februari 2027 overschreden worden.
Hoeveel bedraagt de eindejaarspremie in 2026? De geïndexeerde bedragen zijn bekend
Valt jouw organisatie onder het toepassingsgebied van een van de sectorale cao's over de eindejaarspremie of eindejaarstoelage? Dan betaal je uiterlijk in december 2026 een eindejaarspremie. Op deze pagina vind je alle geïndexeerde bedragen terug.
Komaf maken met jouw kopzorgen rond het inzetten van personeel?
Doe net als +900 socioculturele collega-organisaties, en sluit je vandaag nog aan bij Sociare!