Pensioenhervorming: langer werken beloond, vroeger stoppen afgestraft

Strengere voorwaarden voor vervroegd pensioen

Even opfrissen: we moeten langer werken. Vandaag ligt de pensioenleeftijd op 66 jaar, vanaf 2030 verhoogt die naar 67 jaar. Als je aan bepaalde voorwaarden voldoet, kan je wel vroeger op pensioen. Deze voorwaarden worden stap voor stap verstrengd. Dit is niet nieuw en las je eind 2025 al in ons artikel pensioen-leeftijd-en-loopbaanvereisten.

Nieuwe definitie loopbaanjaar

Wat wel nieuw is, is de definitie van een “loopbaanjaar”. Dat is het aantal dagen dat je per jaar nodig hebt om een jaar te laten meetellen voor de loopbaanvoorwaarde van het vervroegd pensioen.

Vandaag moet je een loopbaan van 44 jaar kunnen voorleggen als je op de leeftijd van 60 jaar met vervroegd pensioen wil gaan, 43 loopbaanjaren vanaf 61 jaar en 42 vanaf 63 jaar. Een loopbaanjaar telt nu nog mee als je 104 dagen hebt gewerkt. Vanaf 2027 wordt dit verhoogd. Een loopbaanjaar telt vanaf dan maar mee als je 156 dagen hebt gewerkt. Dat komt neer op een halftijdse tewerkstelling.

Het gaat hier om effectief gewerkte dagen én de daarmee gelijkgestelde dagen zoals ziekte, verlof … Een volledig overzicht van die gelijkstellingen vind je in deze tabel van de pensioendienst.

De vroegst mogelijke pensioendatum zal dus voor heel wat werknemers hoger komen te liggen.

Om de maatregel te verzachten, werkte de regering een aantal overgangs- en beschermingsmaatregelen en uitzonderingen uit:

Eerste loopbaanjaar telt mee vanaf 104 dagen

Pas afgestudeerd en je begint te werken? Dan kom je waarschijnlijk in je eerste jaar niet aan de nodige 156 dagen. De grens werd daarom verlaagd: al vanaf 104 dagen telt je eerste loopbaanjaar mee.

Reservepotje van 5 dagen

Voldoe je net niet aan de loopbaanvoorwaarde voor vervroegd pensioen? Dan kan je aanvullen met een “reservepotje” van 5 dagen. Het gaat om 5 dagen in totaal, niét per jaar. Bovendien kan je deze vijf dagen niet gebruiken om aan de leeftijdsvoorwaarde te voldoen. Je kan de dagen ook niet gebruiken om aan je eerste loopbaanjaar van 104 dagen te voldoen.

Je kan niet zelf kiezen hoe deze dagen worden ingezet, dit gebeurt automatisch en op de meest voordelige manier.

De pensioendienst geeft op haar website een aantal voorbeelden ter verduidelijking.

Balansdagen voor werknemers die halftijds werken met variabele roosters

Werk je halftijds met variabele (of schommelende) uurroosters? En heb je sommige loopbaanjaren net iets meer en andere jaren net iets minder dan de vereiste 156 dagen gewerkt? Ook hiervoor bestaat een beschermingsmaatregel: de balansdagen.

Per aaneensluitende periode dat je halftijds werkte, bekijkt de pensioendienst of er effectief gewerkte dagen kunnen worden overgezet van een jaar waarin je meer dan 156 dagen hebt naar de jaren waarin je net niet aan de nodige 156 dagen komt.

Deze overgezette dagen of balansdagen worden automatisch en op de meest voordelige wijze ingezet.

Ook hier geeft de pensioendienst op haar website een aantal voorbeelden ter verduidelijking.

Uitzondering voor werknemers dicht bij hun pensioen

Voor werknemers die dicht bij hun pensioen staan, werkte de regering een aantal uitzonderingen uit:

- Voldeed je al vóór 2027 aan de voorwaarden voor vervroegd pensioen (maar stelde je dit uit)? Of is, in dit geval, jouw vroegste pensioendatum 1 januari 2027? Dan verandert er niets aan jouw pensioendatum en ontsnap je aan de pensioenmalus.

Let wel op: de strengere regels rond gelijkstelling van werkloosheid en eindeloopbaan (zie hieronder) gelden wel voor jou en kunnen je pensioenbedrag beïnvloeden.

- Was je in 2025 al 60 jaar of ouder? Dan werk je door de maatregelen maximaal 1 jaar langer. Was je toen 59 jaar? Dan is dat maximaal 2 jaar.

Vervroegd pensioen op 60 met loopbaan van 42 jaar met veel effectief gewerkte dagen

Ben je op jonge leeftijd beginnen werken? Dan kan je met vervroegd pensioen vanaf 60 jaar en met een loopbaan van 42 jaar met elk minstens 234 gewerkte dagen.

Een aantal afwezigheden worden ook hier gelijkgesteld met effectief gewerkte dagen, maar dat zijn er minder dan voor de hiervoor aangehaalde loopbaanvoorwaarde. Een overzicht vind je in deze tabel van de pensioendienst.

Het reservepotje kan je niet inzetten om aan deze voorwaarde te voldoen. Ook de uitzondering voor het eerste loopbaanjaar geldt hier niet.

Pensioenmalus

De pensioenmalus is, samen met de pensioenbonus, één van de belangrijkste pijlers van de pensioenhervorming. De regering wil op die manier werknemers aanmoedigen om langer te blijven werken.

Ga je vervroegd met pensioen en:

• je komt niet aan een loopbaan van 35 jaar (met minstens 156 effectief gewerkte dagen)

en

• je volledige loopbaan telt minder dan 7020 effectief gewerkte dagen?

Dan riskeer je de pensioenmalus. Dat werkt zo: je bruto pensioenbedrag daalt met een bepaald percentage voor elk jaar dat je voor je wettelijke pensioenleeftijd op pensioen gaat. Dit jaarlijks percentage hangt af van je geboortejaar:

• geboren tussen 1961 en 1965: 2 %
• geboren tussen 1966 en 1974: 4 %
• geboren in 1975 of later: 5 %

Kon je al voor 2027 met pensioen, maar stelde je dit uit? Dan loop je geen risico op de malus. Om te ontsnappen aan de malus kan je ook hier je reservepotje van 5 “pechdagen” en de balansdagen (zie boven) inzetten, als je net niet aan je 156 dagen komt .

Was je een periode in moederschapsrust, met zorgverlof, arbeidsongeschikt, tijdelijk werkloos…? Dan worden deze perioden gelijkgesteld met effectief gewerkte dagen. Het volledige overzicht van gelijkgestelde perioden vind je in deze tabel van de pensioendienst.

Pensioenbonus

De wettelijke pensioenbonus, die pas in 2024 werd ingevoerd, werd al op 31 december 2025 stopgezet. Vanaf 1 januari 2026 kan je dus geen bonus meer opbouwen. De opgebouwde bonus blijft wel behouden.

De regering heeft een nieuw bonussysteem op poten gezet met andere voorwaarden. Je kan de pensioenbonus opbouwen vanaf 1 januari 2026 als je in 2027 of later met pensioen gaat. Er is pas recht op de bonus als je het pensioen uitstelt tot na de wettelijke pensioendatum.

De voorwaarden:

• 35 jaar loopbaan met minstens 156 effectief gewerkte dagen, en
• 7.020 effectief gewerkte dagen op de volledige loopbaan, en
• Je hebt nog geen enkel pensioen ontvangen

Ook hier worden een aantal afwezigheden gelijkgesteld met effectief gewerkte dagen, maar let op: zoals je ziet in deze tabel van de pensioendienst worden periodes van werkloosheid, SWT, landingsbanen en langdurige ziekte niét gelijkgesteld.

Bovendien kan je je “pechdagen” en balansdagen niet inzetten om aan de voorwaarden te voldoen.

De nieuwe pensioenbonus is een procentuele vermeerdering van het pensioenbedrag. Net zoals bij de malus, hangt het percentage af van het geboortejaar van de gepensioneerde:

• geboren in 1962 of vroeger: 2 %
• geboren tussen 1963 en 1972: 4 %
• geboren in 1973 of later: 5 %

Minder goed nieuws voor je werknemer in eindeloopbaan (SWT of landingsbaan) of iemand in (onvrijwillige) werkloosheid. Voor pensioenen die ingaan vanaf 1 januari 2027, wordt voor de gelijkgestelde perioden van werkloosheid en eindeloopbaan het “minimum loonplafond” gebruikt voor de berekening van het pensioenbedrag. Het gaat hier om perioden van werkloosheid en eindeloopbaan vanaf 1 februari 2025.

Dit komt in plaats van het “fictief loon”, waardoor de perioden van eindeloopbaan voortaan minder pensioen opbrengen, want het fictief loon is hoger dan het minimum loonplafond.

Er zijn wel een aantal uitzonderingen. Voor de volgende situaties behoudt je werknemer de berekening op basis van het hogere, fictieve loon:

• tijdelijke werkloosheid,
• occasionele werkloosheid voor havenarbeiders, vissorteerders, vislossers en zeevissers,
• occasionele werkloosheid voor kunstwerkers,
• landingsbanen, op voorwaarde dat het pensioen wordt opgenomen op de wettelijke pensioenleeftijd of later,
• landingsbanen of SWT die zijn ingegaan of waarvoor een aanvraag werd ingediend vóór 1 februari 2025.

Beperking van de gelijkgestelde perioden van werkloosheid en eindeloopbaan

Was je onvrijwillig werkloos, of maakte je gebruik van SWT of de landingsbaan? Deze periode van afwezigheid wordt gelijkgesteld met effectieve dagen. Nieuw is dat vanaf 1 juli 2027 deze perioden maar beperkt worden meegeteld voor de berekening van datum.

De beperking hangt af van geboortejaar:

• Geboren in 1960 of vroeger? Dan is er geen beperking van gelijkgestelde perioden.
• Geboren in 1968 of later? Dan tellen de perioden van eindeloopbaan en werkloosheid alleen mee als ze niet meer dan 20 % van je loopbaan uitmaken.

Opgelet: deze maatregel is nog niet definitief en is dus onder voorbehoud.

Gelijkstelling progressieve werkhervatting

Je werknemers die het werk progressief hervatten na een tijdelijke arbeidsongeschiktheid door arbeidsongeval of beroepsziekte gaan er wel op vooruit: voor de pensioenberekening wordt hun werkelijk loon vervangen door een fictief loon. Dit fictief loon is voordeliger, waardoor de geleidelijke werkhervatting geen nadelige gevolgen meer heeft op hun pensioenbedrag.

De voorwaarde hiervoor is wel dat de raadsgeneesheer van de verzekeringsonderneming of de arts van Fedris toestemming gaf voor deze werkhervatting.

Deze maatregel treedt retroactief in werking op 1 januari 2025.

Gewaarborgd minimumpensioen

Tenslotte bevat de pensioenhervorming ook een aanpassing van de perioden die meetellen voor het gewaarborgd minimumpensioen.

Vanaf 2026 worden afwezigheidsperioden om medische redenen gelijkgesteld met gewerkte dagen. Deze tellen dus volledig mee voor de bijkomende voorwaarde voor het minimumpensioen van 5000 gewerkte dagen (voor werknemers geboren na 1970).

Daarnaast worden volgende perioden ook gelijkgesteld voor de werkvoorwaarde:

• militaire dienst,
• dagen van lock-out,
• dagen van uitoefening van een functie van rechter in sociale zaken of commissie toepassing sociale wetgeving,
• perioden van syndicale opdracht,
• dagen van voorlopige hechtenis zonder veroordeling.

De nieuwe pensioenregels gaan in vanaf 1 januari 2027.

Heeft je werknemer vragen? Je kan doorverwijzen naar mypension.be.

Wet houdende de pensioenhervorming, Belgisch Staatsblad 1 juni 2026.

Koninklijk besluit van 18 januari 2026 tot wijziging van de artikelen 26 en 34 van het KB van 21 december 1967 tot vaststelling van het algemeen reglement betreffende het rust- en overlevingspensioen voor werknemers, met betrekking tot slachtoffers van een arbeidsongeval of een beroepsziekte, Belgisch Staatsblad 29 januari 2026.

Koninklijk besluit van 18 januari 2026 tot wijziging van de artikelen 24bis en 34 van het KB van 21 december 1967 tot vaststelling van het algemeen reglement betreffende het rust- en overlevingspensioen voor werknemers, Belgisch Staatsblad 29 januari 2026.

Wetsontwerp tot invoering van een beperkingspercentage in de pensioenregeling van de werknemers, nr. 56/1538.

Pensioenhervorming van 2025–2029, 29 mei 2026 Federale Pensioendienst.