FAQ feestdagen

Iedere voltijdse werknemer heeft recht op 10 feestdagen per kalenderjaar. Dat zijn de volgende:

1. Nieuwjaar - 1 januari
2. Paasmaandag
3. Feest van de Arbeid - 1 mei
4. Hemelvaartdag
5. Pinkstermaandag
6. Nationale feestdag - 21 juli
7. Maria Hemelvaart - 15 augustus
8. Allerheiligen - 1 november
9. Wapenstilstand - 11 november
10. Kerstdag - 25 december

Voor deze feestdagen betaal je het normale loon.

Extra feestdagen toekennen in je organisatie kan natuurlijk. Dat bepaal je in het arbeidsreglement. Bepaal ook alle voorwaarden voor de toekenning en opname. Dat kan door uitdrukkelijk te verwijzen naar de wettelijke regeling over feestdagen, maar je kunt ook een andere regeling bepalen.

Sociare-leden vinden een voorbeeldclausule in het model arbeidsreglement.

• Wanneer een wettelijke feestdag met een zondag of een gewone inactiviteitsdag samenvalt, moet je hem door een gewone activiteitsdag vervangen.
• De vervanging moet gebeuren binnen hetzelfde kalenderjaar, want enkel zo garandeer je het recht op tien feestdagen per jaar.
• De vervangingsfeestdag krijgt wettelijk het karakter van een betaalde feestdag. Dit betekent enerzijds dat wie op een geplande vervangingsfeestdag in dienst is, recht heeft op die vervangingsfeestdag, ongeacht of de werknemer al of niet in dienst was of zal zijn op de datum van de vervangen feestdag. Bovendien heeft de werknemer recht op alle vrij te kiezen vervangingsdagen, ook al was die niet in dienst op de feestdag waarvoor een vervangingsfeestdag vrij mag ingepland worden.* Bij volledige tewerkstelling in de loop van het jaar, maar bij verschillende werkgevers, is het daarom goed mogelijk dat de ene werknemer minder dan 10 betaalde feestdagen heeft en de andere meer dan 10.
  
  *Bij de vrij te kiezen vervangingsfeestdagen kan je in het arbeidsreglement de bijkomende voorwaarde opleggen dat de werknemer in dienst moet zijn op de dag waarop de feestdag die vervangen wordt doorgaat om recht te hebben op de vervangingsfeestdag.

De data van de wettelijke feestdagen moet je in het arbeidsreglement vermelden.

Wij brengen je jaarlijks op de hoogte van de feestdagen die in het weekend vallen. Je moet als werkgever die feestdagen vervangen door een andere dag in hetzelfde jaar. Dat kun je op verschillende manieren regelen:

• Vrij opnemen: bepaalt je arbeidsreglement of een akkoord met de werknemers dat de werknemers de vervangingsfeestdagen vrij mogen nemen? Dan moet je niets doen.
• Eerstvolgende maandag: is er geen vrije keuze en vind je het goed dat de vervangingsfeestdag verschuift naar de eerstvolgende maandag? Dan moet je ook niets doen.
• Collectieve planning: je legt zelf de vervangingsfeestdagen vast. Het kan bijvoorbeeld interessant zijn om die op een brugdag in te plannen.
  • In dat geval sluit je vóór 15 december een akkoord met de werknemers over de vervangingsfeestdag(en). Je neemt hierin ook de afspraken over inhaalrust voor werknemers die toch op die vervangingsfeestdag(en) werken op. Is er een ondernemingsraad in je organisatie, dan kan die hierover beslissen. Zo niet, dan kan je een akkoord sluiten met de vakbondsafvaardiging. Bij gebrek aan een (akkoord met de) vakbondsafvaardiging, kun je met de werknemers een akkoord over de vervangingsfeestdag(en) sluiten. Als dat laatste ook niet lukt, dan sluit je een akkoord met elke werknemer individueel.
  • Je voegt het bericht met het akkoord over de overeengekomen vervangingsfeestdag(en) en de afspraken over inhaalrust toe als bijlage aan het arbeidsreglement. Daarvoor moet je de wijzigingsprocedure arbeidsreglement niet volgen. Het is niet nodig om een afschrift van dit gewijzigd arbeidsreglement aan de arbeidsinspectie te bezorgen. Het volstaat om hen een kopie van dit akkoord te bezorgen. Het eenvoudigste is om dit online te registreren via www.arbeidsreglement.belgie.be.
  • Tot slot hang je dit bericht, gedagtekend en ondertekend, vóór 15 december uit in de lokalen van de organisatie.

• De data van de wettelijke feestdagen moet je in het arbeidsreglement vermelden.
• Het bericht met het akkoord over de overeengekomen vervangingsfeestdag(en) en de afspraken over inhaalrust voeg je toe als bijlage aan het arbeidsreglement. Daarvoor moet je de wijzigingsprocedure arbeidsreglement niet volgen. Het is niet nodig om een afschrift van dit gewijzigd arbeidsreglement aan de arbeidsinspectie te bezorgen. Het volstaat om hen een kopie van dit akkoord te bezorgen. Het eenvoudigste is om dit online te registreren via www.arbeidsreglement.belgie.be.
• Tot slot plak je dit bericht, ondertekend en gedagtekend, elk jaar vóór 15 december in de lokalen aan.

• Een deeltijdse werknemer met een vast uurrooster heeft enkel recht op de feest- en vervangingsdagen die samenvallen met een dag waarop hij volgens zijn uurrooster werkt. Bovendien heeft hij maar recht op loon voor het aantal uren dat hij normaal op die dag moest werken.
• Een deeltijdse werknemer bijvoorbeeld die op dinsdag, woensdag en vrijdag werkt, heeft geen recht op een feestdag die op een maandag valt. Werkt hij op dinsdag drie uur, dan heeft hij voor een feestdag die op die dag valt, recht op loon voor drie uur.
• Wanneer de werknemers de vervangingsdagen voor feestdagen die vallen op een vaste inactiviteitsdag binnen de organisatie (meestal het weekend) vrij mogen opnemen, dan hebben ook de deeltijdse werknemers met een vast rooster het recht om deze vrij in te plannen op een dag naar keuze. Om de vervangingsdag effectief te kunnen genieten moet de deeltijdse werknemer deze inplannen op een gewoonlijke activiteitsdag volgens zijn rooster. De werknemer heeft dan recht op loon voor het aantal uren dat hij normaal op die dag moest werken.
• De deeltijdse werknemer die vijf dagen per week werkt, heeft recht op alle 10 feestdagen per jaar.
• Voor deeltijdse werknemers met een variabel uurrooster geldt in principe dezelfde regeling (vervangingsdag vrij te kiezen). Maar de wetgeving stelt dat zij recht hebben op een loon voor alle wettelijke feestdagen en vervangingsdagen die buiten het bekendgemaakte werkrooster vallen, dus 10 feestdagen per kalenderjaar. Het loon dat zij ervoor krijgen, is gelijk aan een gemiddeld dagloon, nl. het loon dat ze verdienden in de loop van de vier weken die aan de feest- of vervangingsdag voorafgaan, gedeeld door het aantal werkdagen in de organisatie in die periode (normaal gezien twintig).

Werken op een feestdag kan in principe niet.

Toch zijn er uitzonderingen:

• werknemers met een leidende functie of een vertrouwenspost.
• werknemers die werken in kader van de sectorale flexibiliteit, met name voor volgende activiteiten:
  • activiteiten in cultuurcentra
  • activiteiten van radio- en televisieverenigingen
  • audiovisuele productie in de sector volksontwikkeling
  • organisatie van en prestaties in verband met kampioenschappen, tornooien, sportdagen en sportpromotiedagen
  • organisatie van spektakels en evenementen en de regie ervan
  • organisatie van en prestaties in verband met stages en kampen, al dan niet residentieel, voor kinderen, jongeren en volwassenen en in jeugdhuizen
  • organisatie van en prestaties in verband met begeleiding, animatie en vorming van kinderen, jongeren en volwassenen, vergaderingen, festivals, tentoonstellingen, publieke manifestaties, inzamelacties, campagnes, colloquia, seminaries, al dan niet residentieel
  • animatie, onthaal en omkadering in de deelsector van het niet-commerciële toerisme en in overnachtingcentra voor jongeren, in de musea en de ermee verbonden educatieve diensten, in de museale instellingen en de ermee verbonden educatieve diensten
  • taken die verband houden met de mobiele uitlening en informatica van mediatheken, bibliotheken en ludotheken
  • onthaal, bewaking, omkadering, onderhoud, reiniging en controle van de veiligheid in de sportinstellingen en sportcentra

Een werknemer die werkt op een feestdag heeft recht op:

• betaalde inhaalrust binnen 6 weken na de feestdag
• per gewerkt uur: een compensatie van 20%. Dat kan ofwel in de vorm van een financiële toeslag, ofwel door het geven van inhaalrust.
  

Een werknemer heeft recht op de feestdagen die in een periode van wettelijke of extra-wettelijke betaalde vakantie vallen. Op een feestdag moet een werknemer dus geen vakantiedag inplannen. Je betaalt hem het feestdagloon voor die dag.

• Als een werknemer langer dan 1 maand in dienst was, moet je het loon betalen voor alle feestdagen of vervangingsdagen in de dertig kalenderdagen na het einde van de arbeidsovereenkomst.
• Als de werknemer tussen de 15 kalenderdagen en 1 maand in dienst was, heeft hij recht op maximum 1 feestdag die binnen 14 kalenderdagen na beëindiging valt.
• Bedroeg de tewerkstelling minder dan 15 kalenderdagen? Dan is er geen recht op nabetaling van feestdagen

Deze regeling geldt niet als de werknemer zelf de arbeidsovereenkomst beëindigt, tenzij hij beëindigde om een dringende reden. Ook als je ontslaat om een dringende reden, heeft de werknemer geen recht op nabetaling van feestdagen.

Bovendien is er geen recht op nabetaling van feestdagen als hij ondertussen bij een nieuwe werkgever aan de slag is.