Cao landingsbanen in Paritair Comité 329 tot 30 juni 2029

Het algemeen stelsel voor werknemers vanaf 60 jaar

Algemeen zijn er de bepalingen over het recht op tijdskrediet, die je terug kan vinden in de NAR-cao 103.

Alle werknemers die (bij de start van de landingsbaan) minstens 60 jaar zijn, kunnen hun arbeidsprestaties verminderen wanneer ze een beroepsloopbaan van 25 jaar kunnen aantonen. Werknemers kunnen bij de RVA laten uitrekenen of ze aan deze voorwaarde voldoen.

In de FAQ-lijst op de website van de RVA vind je een antwoord op heel wat algemene vragen over landingsbanen

Het bijzondere stelsel voor werknemers in onze sector vanaf 55 jaar

De sociale partners sloten in de Nationale Arbeidsraad verschillende cao's over de uitzonderingen op het algemeen principe van landingsbanen vanaf 60 jaar:

• voor de periode van 1 januari 2021 tot 30 juni 2023 zijn dat de NAR-cao 156 en NAR-cao nr 157,
• voor de periode van 1 juli 2023 tot 30 juni 2025 zijn dat de NAR-cao nr 170 en NAR-cao nr 171,
• voor de periode van 1 juli 2025 tot 31 december 2025 zijn dat de NAR-cao 174 en de NAR-cao 175.
• voor de periode van 1 januari 2026 tot 31 december 2027 zijn dat de NAR-cao nr 179 en de NAR-cao nr 181.
• voor de periode van 1 januari 2028 tot 30 juni 2029 zijn dat de NAR-cao nr 180 en de NAR-cao nr 182.

Deze uitzonderingsregels van de NAR-cao's gelden pas wanneer een sector-cao dit mogelijk gelijk maakt.

Voor de periode tot 30 juni 2023 werd dit in ons paritair comité 329 geregeld met de sectorale cao van 22 november 2021. Voor de periode tot 30 juni 2025 gebeurde dit met de sectorale cao van 26 juni 2023.

De sectorale cao's van 12 december 2025 bevestigen dat sommige werknemers vanaf de leeftijd van 55 jaar in de periode van 1 januari 2026 tot en met 30 juni 2029 in een landingsbaan kunnen stappen. Die leeftijd geldt zowel voor een 1/5e als voor een 1/2e landingsbaan. Er moet wel voldaan worden aan één van onderstaande voorwaarden:

• De start van de landingsbaan ligt in de periode dat de organisatie erkend is door de minister van Werk als onderneming in herstructurering of moeilijkheden.
• De werknemer bewijst op het moment van de schriftelijke aanvraag bij de werkgever een beroepsloopbaan van 35 jaar.
• De werknemer werkte op het ogenblik van de schriftelijke kennisgeving aan de werkgever in een zwaar beroep (minstens vijf van de tien voorbije jaren of minstens zeven van de vijftien voorbije jaren of minstens 20 jaar in een stelsel van nachtarbeid in de zin van artikel 1 cao nr. 46).

De definities van zwaar beroep en de berekening van beroepsloopbaan volgen hierbij de reglementering rond SWT.

Tewerkstellingsvoorwaarde

In de 24 maanden voor de aanvraag van de landingsbaan moet de werknemer (contractueel) minstens 75% gewerkt hebben voor een 1/2e landingsbaan en voltijds gewerkt hebben voor een 1/5e landingsbaan. Ook tewerkstelling bij andere werkgever(s) in deze 24 maanden komt hiervoor in aanmerking.

Anciënniteit in de organisatie

De werknemer moet in principe 24 maanden in dienst zijn bij de organisatie, maar hier kunnen werknemer en werkgever via een overeenkomst van afwijken.

Hoe lang loopt een landingsbaan?

Een landingsbaan loopt maximaal tot het pensioen van de werknemer. Een werknemer kan ook voor beperkte duur een landingsbaan aanvragen. De minimumduur bij een 1/2e landingsbaan bedraagt 3 maanden. Bij een 1/5e landingsbaan bedraagt deze minimumduur 6 maanden.

Het gedeelte tewerkstelling dat gedekt wordt door de landingsbaan wordt voor de berekening van pensioenrechten principieel gelijkgesteld op basis van een beperkt, fictief loon (het minimumjaarrecht).

Er geldt een uitzondering voor de eerste 312 dagen die volgen op de maand waarin de werknemer 60 jaar wordt. Deze dagen kennen een gelijkstelling op basis van werkelijk, laatst verdiende loon. 312 dagen komt in deze regelgeving overeen met 5 jaar 1/5e landingsbaan of 2 jaar 1/2e landingsbaan. Met andere woorden: een werknemer die na z'n 60 in een 1/5e landingsbaan stapt, zal géén weerslag zien op het pensioen.

Ook bij een landingsbaan voor zware beroepen en een landingsbaan voor ondernemingen in moeilijkheden of in herstructurering is een gelijkstelling op basis van werkelijk, laatst verdiende loon.

Voor werknemers die voor 1 januari 2015 in een landingsbaan stapten, gelden soms nog andere regels. Contacteer ons in dit geval voor een advies op maat.

Werknemers tussen 55 en 60 jaar die gebruik maken van een landingsbaan met lange loopbaan van 35 jaar, genieten tot hun 60ste dus geen gelijkstelling op basis van hun werkelijk loon en hebben in deze periode een beperkte gelijkstelling op basis van het minimumjaarrecht. Vanaf de leeftijd van 60 jaar is er wel een volledige gelijkstelling voor een periode van 5 jaar bij een 1/5e landingsbaan en voor een periode van 2 jaar bij een 1/2e landingsbaan.

De aanvraag bij de werkgever gebeurt in principe met een aangetekend schrijven of tegen ontvangstbewijs. Bij een aanvraag met aangetekend schrijven is de postdatum ook de aanvraagdatum.

De periode tussen aanvraag en aanvang van de landingsbaan bedraagt minstens drie maanden bij organisatie met meer dan 20 werknemers en minstens zes maanden bij kleinere organisaties. De werkgever en werknemer kunnen samen van deze aanvraagtermijn afwijken.

In de aanvraag vermeldt de werknemer de gewenste duur (bv. tot de pensioenleeftijd), de gewenste startdatum en de manier waarop de landingsbaan wordt ingevuld (1/2e of 1/5e) en hoe de werknemer het nieuwe deeltijdse rooster dan ziet.

Bij de aanvraag voegt de werknemer:

• een formulier C61-type landingsbaan waarop hij deel I invulde, ondertekende en dateerde. De aanvraag kan ook (sneller) online gebeuren.
  
• een bewijs dat hij aan de loopbaanvoorwaarde voldoet om in een landingsbaan te stappen (als de werkgever dat vraagt)

Uiterlijk binnen twee maanden na de start van het tijdskrediet bezorgt de werknemer het vervolledigde C61-formulier aan de RVA.

Keurt de RVA de aanvraag goed, dan ontvangt de werknemer een C62. En anders een afkeuring of een vraag voor bijkomende informatie. Bij een laattijdige aanvraag krijgt de werknemer pas uitkeringen vanaf verzending van de aanvraag.

Vlaamse aanmoedigingspremie?

Mogelijk heeft de werknemer recht op een extra premie vanwege de Vlaamse overheid bij het opnemen van een landingsbaan. Dit kan enkel nog wanneer de werknemer een 'zorggerelateerd beroep' heeft. Op de website van de Vlaamse overheid vind je de volledige uitleg over de voorwaarden en over hoe aan te vragen.

Voordat je werknemer effectief start met de landingsbaan maak je een bijlage aan de arbeidsovereenkomst. Hierin staat de deeltijdse arbeidsregeling met het uurrooster.

Bij een 1/5e landingsbaan verminderen werknemers hun arbeidsduur met één dag of twee halve dagen. 
Je kunt als organisatie voor maximum 12 maanden ook een andere, gelijkwaardige regeling, uitwerken middels een cao op organisatieniveau of via het arbeidsreglement (als er geen vakbondsafvaardiging is). In dit laatste geval is er ook een schriftelijk akkoord tussen werkgever en werknemer nodig.

Je vindt hier een overzicht van de modeldocumenten.

Belangrijk is dus dat de werknemer die deeltijds werkt en deeltijds een tijdskrediet opneemt, ook wordt beschouwd als een deeltijdse werknemer voor de arbeidsduurwetgeving en dat deze dus strikt moet worden nageleefd. Alle verplichtingen inzake deeltijdse arbeid kun je nalezen in onze syllabus deeltijdse arbeid.