Ga verder naar de inhoud

FAQ artikel 17 - Verenigingswerk

24.04.2022

Kan je af en toe wel wat extra werkkrachten gebruiken, bijvoorbeeld tijdens drukke periodes of evenementen van je organisatie? Dan loont het de moeite om een blik te werpen op artikel 17 - Verenigingswerk (de vroegere 25-dagenregel): een methode waarmee je rsz-vrij en dus voordelig losse medewerkers kan inschakelen, in bepaalde functies en beperkt tot 300 uren per jaar. In deze FAQ halen we enkele vragen aan over dit topic die regelmatig binnen komen in de mailbox van ons consulententeam.

Voor wie is artikel 17 (Verenigingswerk) bedoeld?

  • Een occasioneel sociocultureel werker kan gelijk wie zijn, in gelijk welk statuut: werknemers, werklozen, gepensioneerden, zelfstandigen, studenten, ambtenaren, leerkrachten, werknemers in tijdskrediet, personen die niet professioneel actief zijn ...
  • Voor werklozen is een aangifte bij de RVA verplicht, zie hieronder.
  • Let op: er is een wachttijd van 1 jaar wanneer de werknemer bij jou in dienst was via een arbeidsovereenkomst of wanneer je ermee verbonden was via interim, een statutaire aanstelling of een aannemingsovereenkomst. Deze wachttijd is niet van toepassing wanneer het gaat om een werknemer die op pensioen is of een student. Alle informatie over een combinatie met andere statuten kan je hier lezen.

Voor welke activiteiten & functies kan ik het gebruiken?

  • organisaties die vakantiekolonies, speelpleinen en sportkampen inrichten: personen die je als beheerder, huismeester, monitor of bewaker tijdens de schoolvakanties tewerkstelt (art. 17 §1 3°)
  • de door de bevoegde overheden erkende organisaties of organisaties die aangesloten zijn bij een erkende koepelorganisatie en die tot taak hebben socio-culturele vorming en/of sportinitiatie en/of sportactiviteiten te verstrekken, en de personen die buiten hun werk- of schooluren of tijdens de schoolvakanties door deze organisaties worden tewerkgesteld als animator, leider, monitor, coördinator, sporttrainer, sportlesgever, sportcoach, jeugdsportcoördinator, terreinverzorgers-materiaalmeester, lesgever, coach, procesbegeleider en de organisaties van de door de bevoegde overheden erkende amateurkunsten-sector of organisaties die aangesloten zijn bij een erkende koepelorganisatie, die personen tewerkstellen als artistieke of (kunst)technische begeleiders en lesgevers, coaches en procesbegeleiders en waarvan de prestaties geen artistieke prestaties zijn die al worden gedekt door of in aanmerking komen voor de kleine vergoedingsregeling voor kunstenaars (art. 17 §1 4°)
  • inrichters van sportmanifestaties: personen die je uitsluitend op de dag van een sportmanifestatie tewerkstelt. Niet voor betaalde sportbeoefenaars. (art.17 §1 6°)
  • de organisatoren van socioculturele manifestaties en de personen die ze tewerkstellen voor maximaal 32 uren, te spreiden volgens de behoeften op de dag van het evenement en 3 dagen voor of na het evenement, met uitsluiting van artistieke prestaties die al worden gedekt door of in aanmerking komen voor de kleine vergoedingsregeling. (art.17 §1 7°)

Hoeveel uren mag een artikel 17-medewerker werken?

Wat? Sportsector Socioculturele sector Student
Aantal uren per kalenderjaar
450 uur
300 uur
190 uur
Limiet op het aantal uur per kwartaal
150 uur
100 uur
150 uur (sport) of 100 uur (socio-cultureel)
Maximumgrens voor het 3de kwartaal
285 uur
190 uur
190 uur
  • Het is mogelijk om activiteiten die onder elk van de twee contingenten vallen te combineren. In dat geval is het plafond voor alle activiteiten samen beperkt tot 450 gewerkte uren/jaar.
  • De tewerkstelling volgens artikel 17 kan je voor maximaal 190 gewerkte uren cumuleren met studentenarbeid (475u studentenarbeid + 190u artikel 17). Wordt het quotum van 190 uren overschreden, dan worden de uren afgetrokken van het studentenquotum (475u).

Wat als het quotum uren overschreden wordt?

Bij overschrijding van het quotum uren zal de RSZ de gehele tewerkstelling via artikel 17 aanmerken als een gewone tewerkstelling. Dus ook de geleverde prestaties voor de overschrijding van plafond zullen worden geherkwalificeerd naar gewone arbeidsprestaties. Dit heeft tot geval dat de RSZ retroactief de verschuldigde sociale bijdragen zal invorderen.

Bovendien zal de fiscus bij overschrijding van het quotum uren eveneens alle beloningen voor verenigingsactiviteiten als beroepsinkomsten aanmerken, dus ook de beloningen die niet onderworpen worden aan sociale bijdragen, zoals de beloningen voor prestaties die vóór het overschrijden van het maximum aantal uren werden geleverd voor een andere werkgever dan diegene waarbij het maximum werd overschreden. De RSZ zal de FOD Financiën moeten informeren wanneer een belastingplichtige een kwartaalgrens of jaargrens overschrijdt.

Hoe zit dat met het contract?

  • Een arbeidsovereenkomst in het kader van artikel 17, kan zowel een contract van bepaalde duur als van onbepaalde duur zijn.
  • Je kan in het contract een opsomming van de te werken dagen opnemen. Het is ook mogelijk om opeenvolgende arbeidsovereenkomsten van bepaalde duur te sluiten, als je dit kan verantwoorden omwille van de aard van het werk.
  • Je sluit dit schriftelijk, uiterlijk op het tijdstip waarop de occasionele medewerker in dienst treedt.
  • Je gaat eerst het resterende saldo uren na vooraleer je de overeenkomst ondertekent.
  • Beantwoordt de werknemer ook aan de definitie van student? Gebruik dan het modelcontract dat ook alle verplichte vermeldingen voor studenten bevat.

Kan ik een occasioneel medewerker eerst op proef laten werken?

Nee, dat is niet mogelijk. Maar wanneer het gaat om een student gelden de regels van toepassing op studentenarbeid.

Hoe beëindig ik de overeenkomst?

Zowel jij als de werknemer kunnen de arbeidsovereenkomst eenzijdig beëindigen door het betekenen van een opzeg of het betalen van een verbrekingsvergoeding gelijk aan de resterende opzegtermijn.

De arbeidsovereenkomst kan uiteraard ook in onderling akkoord worden beëindigd.

In geval van het eenzijdig beëindigen van een overeenkomst van onbepaalde duur gelden de volgende specifieke opzegtermijnen:

  • 14 dagen wanneer de werknemer minder dan 6 maanden anciënniteit heeft
  • 1 maand wanneer de werknemer minstens 6 maanden anciënniteit heeft

In geval van het eenzijdig beëindigen van een overeenkomst van bepaalde duur gelden de volgende specifieke opzegtermijnen:

  • 14 dagen indien de overeenkomst voor een duur van minder dan 6 maanden gesloten is
  • 1 maand wanneer de overeenkomst voor een duur van minstens 6 maanden gesloten is

Je hoeft geen C4, tewerkstellingsattest en vakantieattest af te leveren bij beëindiging van de arbeidsovereenkomst.

Wat met loon en andere voordelen?

Dezelfde loonvoorwaarden gelden als andere werknemers in de organisatie die tot dezelfde categorie behoren:

Heeft de werknemer via artikel 17 recht op andere voordelen/rechten?

  • Tussenkomst woon-werkverkeer: dat is hetzelfde als voor alle andere werknemers, dit gebeurt volgens de sectorale regeling.
  • Voordelen zoals bijvoorbeeld maaltijdcheques: De artikel 17-werknemer heeft net zoals andere werknemers recht op maaltijdcheques. Je kan wel in je loonbeleid een onderscheid op basis van functies of dienstanciënniteit maken voor het toekennen van voordelen.

Hoe zit dat met de regels rond arbeidsduur?

De normale arbeidsduurregels zijn van toepassing. In dit kader moet je ook rekening houden met de regels voor deeltijders. De enige uitzonderingen op arbeidsduur zijn:

  • 1/3de regel: Je moet geen contractuele tewerkstellingsduur voorzien, die minstens 1/3de van de wekelijkse arbeidsduur van een voltijdse werknemer in uw organisatie bedraagt.
  • 3-urenregel: de werknemer mag minder dan 3 uren aaneensluitend worden tewerkgesteld. Je mag bijvoorbeeld overeenkomen dat de werknemer slechts 1 uur op een dag werkt.

Is de werknemer jonger dan 18?

Dan moet je er rekening mee houden dat er afwijkende regels rond pauzes en rusttijd, zon- en feestdagwerk en nachtarbeid van toepassing zijn. Alle informatie hierover kan je raadplegen op de website van de FOD WASO.

Jeugdige werknemers mogen niet meer dan 4,5 uur aaneengesloten werken. Zij hebben recht op minstens 30 minuten pauze (uiterlijk) na 4,5 uur werken. Werkt de jeugdige werknemer meer dan 6 uur, dan heeft hij recht op een uur pauze waarvan minstens een half uur ineens.

De sectorale flexibiliteit kan niet toegepast kan worden voor het overschrijden van de voltijdse dag- en weekgrens door een student jonger dan 18 jaar.

Geldt de regeling rond sectorale flexibiliteit?

Jazeker, de werknemer kan flexibel werken in de sectoraal bepaalde organisaties en voor bepaalde activiteiten, zoals vergaderingen, animatie en vorming van kinderen, jongeren en volwassenen, festivals, tentoonstellingen en publieke manifestaties die vereisen dat de werknemers ’s avonds, ’s zondags en/of op feestdagen werken.

Concreet houdt het in dat de werknemer tot maximum 11 uur per dag en maximum 50 uur per week kan werken, na 20u, op zondag en op feestdagen.

Er is een uitzondering voorzien op de cao sectorale flexibiliteit door de regelgeving van artikel 17. Je hoeft namelijk geen toeslag van 20% te betalen voor nachtwerk (tussen 20 uur en 6 uur) en zondagarbeid.

Je betaalt wel een toeslag van 20% voor toegelaten gepresteerde flexuren:

  • boven 40 uur per week, maximaal 50 uur per week,
  • boven 9 uur per dag, maximaal 11 uur per dag,
  • uren op een feestdag

Hieronder kan je de cao raadplegen:

Ben ik gewaarborgd loon verschuldigd bij ziekte of ongeval?

Neen, de tewerkstelling volgens artikel 17 geeft geen recht op gewaarborgd loon voor arbeidsongeschiktheid ten gevolge van ziekte of ongeval van gemeen recht, tenzij de sector dat in een cao zou voorzien. Dat is niet het geval in onze sector.

De tewerkstelling via artikel 17 geeft evenmin recht op een tussenkomst van het ziekenfonds via een uitkering in geval van arbeidsongeschiktheid.

Heeft een artikel 17 medewerker recht op betaalde afwezigheid op een feestdag?

Dezelfde regels zijn van toepassing zoals bij de andere werknemers. Alle informatie kan je lezen in de FAQ over feestdagen.

In de Dimona-aangifte geef je alleen de gewerkte dagen door en niet de dagen waarop je gewaarborgd loon betaalt in het kader van bijvoorbeeld een feestdag of klein verlet.

Wordt een feestdag die valt na het einde van het contract nabetaald?

  • De anciënniteit is minder dan 15 kalenderdagen: geen nabetaling
  • De anciënniteit is tussen 15 dagen & 1 maand: nabetaling van 1 feestdag in 14 dagen na het einde van het contract
  • De anciënniteit is meer dan 1 maand: nabetaling van de feestdagen in 30 dagen na het einde van het contract

Welzijn op het werk: waar hou ik rekening mee?

Als werkgever ben je wettelijk verplicht om je aan te sluiten bij een externe dienst voor preventie en bescherming op het werk. Organisaties die geen werknemers hebben, maar wel in het kader van artikel 17, moet zich aansluiten bij een externe dienst.

Breng je arbeidsongevallenverzekeraar op de hoogte van de start van de occasioneel medewerker in je organisatie.

  • Zeer belangrijk: Als er geen arbeidsongevallenverzekering is en de werknemer art. 17 heeft een arbeidsongeval met een periode arbeidsongeschiktheid tot gevolg, dan is er geen recht op gewaarborgd loon en valt de werknemer onmiddellijk ten laste van het ziekenfonds, die indien het arbeidsongeval door Fedris erkend wordt als arbeidsongeval, zich zal wenden tot de ‘werkgever’ om de betaalde uitkeringen door het ziekenfonds en/of Fedris, terug te betalen.

Verder is de normale welzijnswetgeving van toepassing, we verwijzen daarvoor naar onze syllabus welzijn.

Is de occasioneel medewerker jonger dan 18 jaar?

Dan is een voorafgaand onderzoek en specifieke risicoanalyse verplicht.

Hoe verloopt de aangifte bij de Sociale Zekerheid?

Aangezien het gaat om prestaties die vrijgesteld zijn van sociale zekerheidsbijdragen moet je geen DmfA uitvoeren.

Je geeft wel iedere tewerkstelling (prestatie) volgens artikel 17 op voorhand aan via Dimona. Vraag na bij je sociaal secretariaat of zij dit voor jou doen.

Elke prestatie in het kader van artikel 17 moet je voorafgaand in uren aangeven via Dimona. Elk begonnen uur telt als een uur. Let wel: niet gepresteerde, maar wel betaalde uren, zoals voor een feestdag of klein verlet geef je niet door in Dimona.

Er zijn drie subtypes. Hieronder vind je de subtypes die voor onze sector relevant zijn.

Dimona 'S17' - sport

Dit type gaat om een Dimona aangifte in uren voor activiteiten die met sport te maken hebben.

Dimona 'O17' - overige sectoren

Dit type gaat ook om een Dimona aangifte in uren, voor alle activiteiten andere dan in de sport of voor de televisie. Het gaat hier om alle socio-culturele activiteiten.

Bovendien moet je zo snel mogelijk met terugwerkende kracht de prestaties aangeven die uitgevoerd werden vooraleer het aangiftesysteem operationeel was.

Wat met de sociale zekerheidsbijdragen (rsz)?

Je betaalt geen sociale zekerheidsbijdragen als volgende voorwaarden voldaan zijn:

  • Het quotum uren wordt gerespecteerd per medewerker (zie tabel hierboven)
  • Voorafgaande Dimona-aangifte
  • In het kader van een functie/activiteit zoals bepaald in artikel 17

Bouwt de werknemer sociale zekerheidsrechten op?

Neen, aangezien de werknemer geen sociale zekerheidsbijdragen moet afdragen op dit inkomen zal deze geen rechten opbouwen.

De werknemer bouwt dus geen jaarlijkse vakantie, pensioen of rechten voor het verkrijgen van een werkloosheidsuitkering op.

Worden de inkomsten fiscaal belast?

Je houdt geen bedrijfsvoorheffing af. Het inkomen wordt in de personenbelasting van de werknemer belast als divers inkomen aan 10% tot een grens van 6.390 euro per jaar (2022).

Technisch gezien gaat het om een belastingtarief van 20% op alle diverse inkomsten uit artikel 17, dus alle vergoedingen en kostenvergoedingen in het kader van uitvoering contract artikel 17. Van dat brutobedrag wordt de helft afgehouden om het belastbare bedrag te kennen, wat resulteert in een effectief belastingtarief van 10%: Belasting van 20% ( bruto – 50% van totale bedrag) = 10%.

Wordt de student die werkt via artikel 17 belast?

Wanneer het gaat om een student die werkt via artikel 17, zijn er geen belastingen verschuldigd zolang deze student binnen de belastingvrije som blijft voor alle inkomsten samen, dus ook voor deze verkregen via studentenarbeid.

Wat zijn de fiscale gevolgen voor jou als werkgever?

De fiscale overheid zal in de loop van 2022 bij KB bepalen welke fiche of document u als werkgever-schuldenaar zal moeten opmaken. We brengen u hiervan op de hoogte.

De volgende zaken zullen in de loop van 2022 bij KB bepaald worden:

  • welk document de werkgever aan de werknemer en bevoegde fiscale administratie moet bezorgen,
  • de inhoud van het document,
  • de termijn waarbinnen het moet worden bezorgd,
  • evenals de manier waarop het bij de bevoegde administratie wordt ingediend.

Welke vergoedingen/kosten maken deel uit van de belastbare inkomsten?

Het belastbaar inkomen omvat alle beloningen die voor de prestaties in het kader van artikel 17 worden toegekend, met inbegrip van de inkomsten die op grond van artikel 38, WIB 92 zouden worden vrijgesteld als het beroepsinkomsten betrof.

Eventuele vergoedingen voor woon-werkverkeer, maaltijdcheques, enz. maken dus deel uit van het belastbaar inkomen en moet je meetellen voor de maximumgrens van 6.390 euro.

Desgevallend is ook het vervangingsinkomen dat wordt verkregen in het kader van verenigingsactiviteiten, bijvoorbeeld naar aanleiding van een arbeidsongeval of arbeidswegongeval, in beginsel als divers inkomen belastbaar.

Echter, terugbetalingen van eigen kosten van de werkgever worden niet als een beloning voor geleverde prestaties beschouwd en moeten bijgevolg niet worden meegeteld. De kosten voor bijvoorbeeld een antigeentest zijn niet belastbaar, dit zijn immers kosten die gemaakt worden om de uitoefening van de functie mogelijk te maken en worden beschouwd als kosten eigen aan de werkgever.

Wat zijn de gevolgen van overschrijding van de inkomensgrens van 6.390 euro?

Verdient de werknemer meer dan 6.390 euro voor de tewerkstelling artikel 17 (monitorenstatuut) en is deze geen student, dan beschouwt de fiscus alle inkomsten als 'beroepsinkomsten' en worden deze belast aan de gewone progressieve personenbelasting. Als dit het geval is, dan zullen ook in het daaropvolgende jaar alle inkomsten uit het monitorenstatuut bekeken worden als beroepsinkomsten in de plaats van diverse inkomsten en dusdanig belast.

Verdient de werknemer dus meer dan 6.390 euro dan zal de belasting op dat inkomen dus een pak hoger liggen. De FOD Financiën adviseert om in ieder geval niet boven dit bedrag te gaan, de werknemer verliest immers twee jaren het belastingvoordeel.

De RSZ kijkt alleen naar het quotum uren en houdt geen rekening met de inkomensgrens. Het overschrijden van de inkomensgrens heeft dus alleen gevolgen voor de fiscus. De werknemer kan blijven werken via artikel 17, zo lang deze het quotum uren respecteert. Echter, deze zal wel het belastingvoordeel verliezen.

Kan de werkloze werknemer het recht op een werkloosheidsuitkering behouden wanneer deze tijdens de werkloosheid nog werkt via artikel 17?

De werknemer, verbonden met een arbeidsovereenkomst artikel 17, die werkloos wordt, kan de lopende overeenkomst in het kader van art. 17 voortzetten.

De werknemer mag, met behoud van het recht op uitkeringen, verenigingswerk in de sportsector of in het culturele verrichten, op voorwaarde dat het gaat om de voortzetting van een lopende overeenkomst die al werd uitgeoefend vóór de uitkeringsaanvraag en dat die uitkeringsaanvraag wordt vergezeld van een schriftelijke verklaring.

Kan een uitkeringsgerechtigde werkloze een activiteit via artikel 17 starten?

In geval van de start van een activiteit in het kader van artikel 17 tijdens werkloosheid zal de werkloze dit voorafgaand moeten melden bij uitbetalingsinstelling. Dit doet de werknemer via het formulier C44. Alle informatie hieromtrent wordt weergegeven op het infoblad T41 van de RVA.

De werkloze werknemer zal geen werkloosheidsuitkering ontvangen op de dagen waarop hij prestaties in het kader van artikel 17 verricht. Bovendien moet de werkloze de prestaties in het kader van artikel 17 op de maandelijkse controlekaart aangeven.

Wat met een arbeidsongeschikte werknemer die tijdens de periode van arbeidsongeschiktheid wil werken via artikel 17?

De werknemer in arbeidsongeschiktheid erkend door de adviserend-arts van het ziekenfonds, kan mits voorafgaande toestemming van de adviserend-arts van het ziekenfonds een tewerkstelling in het kader van artikel 17 uitoefenen.

Wat gebeurt er als een werknemer toch op de eerste dag van arbeidsongeschiktheid nog werkt in het kader van artikel 17?

De loutere voortzetting van de activiteit in het kader van artikel 17 op de eerste dag van de arbeidsongeschiktheid verhindert de erkenning van de staat van arbeidsongeschiktheid niet.

Is het combineerbaar met een ander statuut?

Ja, de werknemer kan dezelfde activiteit via artikel 17 gelijktijdig combineren met dezelfde of een andere activiteit in een ander statuut bij een andere werkgever.

Wil de werknemer gelijktijdig aan de slag in een ander statuut bij dezelfde werkgever, dan kan dit alleen als het gaat om een andere functie/activiteit.

Er is een wachttijd van 1 jaar wanneer de werknemer bij jou in dienst was via een arbeidsovereenkomst of wanneer je ermee verbonden was via interim, een statutaire aanstelling of een aannemingsovereenkomst.

Deze wachttijd is niet van toepassing wanneer het gaat om een werknemer die op pensioen gaat of een student. De wachttijd is ook niet van toepassing op personen, die de activiteiten verrichten bedoeld in artikel 3, 7° en 8°, van de wet van 24 december 2020 betreffende het verenigingswerk:

  • artistieke of kunsttechnische begeleider in de amateurkunstensector, de artistieke en de cultuur-educatieve sector;
  • verstrekker van opleidingen, lezingen, presentaties en voorstellingen over culturele, artistieke en maatschappelijke thema’s in de socioculturele, cultuur-, kunsteducatieve en kunstensector

die een aannemingsovereenkomst hebben gesloten tussen 1 januari 2021 en 31 december 2021.

Is er een modelovereenkomst beschikbaar?

Op onze website kan je via de onderstaande link een model van arbeidsovereenkomst voor artikel 17 vinden.

Anderen lazen ook dit:

Telewerk: sectorale cao gesloten

De sociale partners van de VIA6-sectoren hebben een intersectoraal kaderakkoord gesloten over telewerk. Voor paritair comité 329.01 werd dat formeel in een sectorale collectieve arbeidsovereenkomst gegoten op 18 mei 2022. Nieuw element in deze cao is het engagement om binnen het sociaal overleg in je organisatie concrete afspraken rond telewerk vast te leggen.

Duidelijkheid over het fiscale luik artikel 17

De werknemer die volgens artikel 17 (Verenigingswerk) tewerkgesteld wordt, moet een inkomstenbelasting van 10% op divers inkomen betalen op het moment van de fiscale afrekening (personenbelasting). Alle vergoedingen en kostenvergoedingen worden aan dit tarief belast tot een plafond van 6.390 euro per jaar (2022).

Komaf maken met jouw kopzorgen rond het inzetten van personeel?

Doe net als +800 socioculturele collega-organisaties, en sluit je vandaag nog aan bij Sociare!