Corona: stappenplan tijdelijke werkloosheid

dinsdag 12/05/2020

Laatste update: dinsdag 12 mei 2020 - 10u

Naar aanleiding van het Coronavirus en de strengere maatregelen die de overheid heeft genomen om het virus in te dijken, krijgen we erg veel vragen binnen rond het inroepen van tijdelijke werkloosheid. We zetten alle info waar we momenteel over beschikken hieronder even op een rij.

>> Bekijk de FAQ van de RVA

Kan ik tijdelijke werkloosheid inroepen door het coronavirus?

Gezien het grote aantal aanvragen tijdelijke werkloosheid wegens overmacht ten gevolge van de coronacrisis, zijn de procedures voor het invoeren van tijdelijke werkloosheid sterk vereenvoudigd, zowel voor de werkgevers als voor de werknemers.

Eigenlijk is het simpel: alle tijdelijke werkloosheid te wijten aan het coronavirus, kan beschouwd worden als tijdelijke werkloosheid wegens overmacht.

Ik wil tijdelijke werkloosheid wegens overmacht aanvragen, hoe gaat die procedure precies in z'n werk?

De formaliteiten voor de werkgever zijn sterk vereenvoudigd

De werkgever moet voor de duur van de beperkende maatregelen (voorlopig tot en met 30/6/2020) geen mededelingen tijdelijke werkloosheid wegens overmacht meer versturen naar het bevoegde werkloosheidsbureau van de RVA.

Deze periode kan worden verlengd tot 30/06/2020, indien de sanitaire maatregelen door de regering worden verlengd of versterkt.

DIEN EEN ELEKTRONISCHE AANGIFTE – scenario 5 in op het einde van de maand indien je werknemers tijdelijk werkloos zijn wegens overmacht

Als werkgever doe je een elektronische aangifte in de ASR scenario 5 (waarin de werkgever het aantal dagen vermeldt waarop de werknemer tijdelijk werkloos is gesteld) op het einde van iedere maand voor de periode vanaf 13/03/2020. En de tijdelijke werkloosheid markeer je als “overmacht” (door het vermelden van de code ‘aard van de dag’ 5.4 en met als reden “coronavirus”). Dit voldoet als de vereiste mededeling. 

 Let op: deze werkwijze geldt ongeacht of je

  • voor de periode vanaf 13/03/2020 al een mededeling tijdelijke werkloosheid wegens overmacht had verstuurd
  • en geldt ook als je een mededeling tijdelijke werkloosheid wegens economische oorzaken had verstuurd.

Heb je al mededeling tijdelijke werkloosheid wegens economische oorzaken verstuurd? Dan kan je op deze manier zonder verdere formaliteiten overstappen naar de regeling van tijdelijke werkloosheid wegens overmacht (reden “coronavirus”- code 5.4 voor de dagen tijdelijke werkloosheid).

  • Je bent verplicht om zo snel mogelijk een ASR scenario 5 af te leveren. Op basis van deze aangifte kan de RVA ook het bedrag van de uitkeringen van de tijdelijk werkloze vaststellen.

Ken je de loongegevens van de maand voor het einde van de maand? Dan mag je de elektronische aangifte – scenario 5 al vroeger laten vertrekken.

Ik wil tijdelijke werkloosheid wegens ‘economische oorzaken’ aanvragen of behouden. Hoe gaat die procedure precies in z'n werk?

Concreet zijn de enige gevallen waarin tijdelijke werkloosheid om economische redenen blijft bestaan, die waarvoor er geen verband is met de coronacrisis. 

STAP 1:

  • Op de website van FOD WASO vind je de vereenvoudigde procedure die werd afgesloten in overeenstemming met CAO 145
  • De bestaande procedures blijven behouden zoals mededeling van de voorziene tijdelijke werkloosheid wegens economische oorzaken, mededeling van de eerste effectieve werkloosheidsdag, verplichte werkweek…..
  • En ben je verplicht een aanvullende vergoeding te betalen.

STAP 2:

  • Geef in de ASR scenario 5 als reden van tijdelijke werkloosheid  “economische oorzaken” aan. Dit doe je door het vermelden van de code ‘aard van de dag’ 5.1 (economische oorzaken).

Hoe moeten mijn werknemers de werkloosheidsuitkeringen aanvragen?

Ook hier zijn de formaliteiten sterk vereenvoudigd:

* De werknemer dient een vereenvoudigd formulier in: formulier C3.2- WERKNEMER-CORONA.

* De werknemer die tijdelijk werkloos wegens overmacht wordt gesteld, wordt zonder toelaatbaarheidsvoorwaarden toegelaten tot het recht op werkloosheidsuitkeringen. Dit geldt, voor de periode van 01/02/2020 tot en met 30/06/2020, ook voor de werknemer die tijdelijk werkloos is wegens economische oorzaken.

* De werknemer ontvangt van 01/02/2020 tot 30/06/2020:

- De uitkering tijdelijke werkloosheid, die 70% van het gemiddelde begrensde loon bedraagt, met een maximum van € 2.754,76 per maand. De werknemer zal een dagelijkse uitkering krijgen tussen de € 55,59 (minimum) en € 74,17 (maximum). Voor een volledige maand zal hij gemiddeld 26 daguitkeringen krijgen.

Belangrijk: bovenop de werkloosheidsheidsuitkering komt nog een supplement van 5,63 euro per dag, ten laste van de RVA.

- Maandelijkse bedragen: dit zijn louter indicatieve bedragen. Een werknemer in tijdelijke werkloosheid wordt namelijk zelden voor een volledige maand (gemiddeld 26 dagen) vergoed, maar enkel voor de dagen in een maand waarop hij tijdelijk werkloos is (in werkelijkheid de uren tijdelijke werkloosheid omgezet in dagen). Het gaat om bedragen voor tijdelijke werkloosheid wegens overmacht door het coronavirus.

Minimum: 55,59 x 26 = 1.445,34 + 146,38 (5,63 x 26) = 1.591,72 bruto – 26,75% = 1.165,93 netto

Maximum: 74,17 x 26 = 1.928,42 + 146,38 (5,63 x 26) = 2.074,80 bruto – 26,75% = 1.519,79 netto

* Er wordt op de uitkering een bedrijfsvoorheffing ingehouden van 26,75%

Meer info voor de berekening van een werkloosheidsuitkering van een deeltijds werknemer vind je terug op de website van RVA.

Is tijdelijke werkloosheid wegens overmacht gelijkgesteld aan gewerkte dagen in het kader van wettelijke vakantie?

De werkloosheidsdagen Tijdelijke Werkloosheid wegens overmacht van de periode van 2 februari 2020 tot en met 30 juni 2020 zullen gelijkgesteld worden voor de jaarlijkse vakantie. Er komt er een apart KB voor deze gelijkstelling, via procedure beheerscomité RJV.

Wij krijgen voor de werknemer(s) waarvoor we tijdelijke werkloosheid wegens overmacht willen aanvragen een tussenkomst sociale maribel. Heeft dit een impact?

Je behoudt het toegekend recht.

De maribel-tussenkomst wordt berekend op basis van loonstaten. Heeft jouw werknemer minder gepresteerd, dan zal de maribel-financiering lager liggen.

VSPF, de Vlaamse Social Profit Fondsen (de organisatie die de toekenning van sociale maribel middelen regelt) communiceerde dit naar de werkgevers:

  • De maribelfondsen zitten volop in de afrekeningsperiode van de subsidiedossiers 2019 en iedereen blijft aan de slag. De afrekeningen komen dus niet in het gedrang door de coronacrisis)
  • De betalingen met betrekking tot de Maribeltoekenningen (structureel, éénmalig, projecten) blijven gewoon doorlopen, ook indien uw werknemers zijn vrijgesteld van prestaties of thuiswerken. Dat geldt niet voor de personeelsleden die op tijdelijke werkloosheid zijn geplaatst
  • VSPF geeft de werkgevers de garantie dat de Maribelsubsidies doorlopen en dat ze niet hoeven over te gaan tot tijdelijke werkloosheid. Kies je hier als werkgever toch voor, dan zal de Maribelsubsidie voor de duur van deze tijdelijke werkloosheid stopgezet worden.
  • Mocht je organisatie als gevolg van de bestaande situatie een liquiditeitsprobleem hebben, dan kan de raad van beheer die jouw sector behartigt, nagaan in welke mate het mogelijk is om de voorschotten vervroegd uit te betalen.

Mijn werknemers vragen zich af of ze hun vrijwilligerswerk of bijberoep kunnen verder zetten terwijl ze in tijdelijke werkloosheid zijn. Is dat het geval?

Er zitten intussen al meer dan een miljoen Belgen thuis in (gedeeltelijke) tijdelijke werkloosheid. En dat terwijl er in sommige sectoren gesmeekt wordt om extra handen. Nochtans is een werkloosheidsuitkering in normale omstandigheden absoluut niet te combineren met betaalde arbeid. Maar intussen heeft federaal minister van Werk Nathalie Muylle (CD&V) beslist om de restricties te versoepelen.

Je leest hier alles over in dit nieuwsbericht.

Hoe zit het met lopende loopbaanonderbrekingen?

Werknemers die een tijdskrediet of een thematisch verlof genieten, kunnen ook in tijdelijke werkloosheid worden geplaatst voor het aantal uren waarop ze normaal nog zouden werken in de organisatie. Ze ontvangen dan een tijdelijke werkloosheidsuitkering op basis van hun deeltijdse tewerkstelling. De uitkering voor het tijdskrediet of thematisch verlof loopt ook gewoon verder. 

Het tijdskrediet of thematisch verlof kan onder voorwaarden ook worden stopgezet. Daarover lees je meer op de website van de RVA.

De RVA heeft ook een FAQ opgesteld over corona & tijdskrediet/thematische verloven.

Wat gebeurt er als voor de hele onderneming de tijdelijk werkloosheid ingeroepen wordt en een werknemer het gewaarborgd loon opeist door een medisch attest voor te leggen waaruit duidelijk blijkt dat hij ziek is?

Het is hier duidelijk de onderneming die haar activiteiten staakt. Artikel 56 van de Arbeidsovereenkomstenwet bepaalt echter dat een werknemer alleen recht heeft op het gewaarborgde loon wanneer zijn arbeidsongeschiktheid zich voordoet tijdens "dagen van normale activiteit" binnen de onderneming.

De vraag is of tijdelijke werkloosheid wegens overmacht of om economische redenen wordt beschouwd als "dagen van normale activiteit", wat zou betekenen dat voor die dagen het gewaarborgd loon zou moeten worden betaald in geval van arbeidsongeschiktheid.

  • In het geval van tijdelijke werkloosheid om economische redenen is de FOD Werkgelegenheid van mening dat dit niet het geval is en dat de arbeidsongeschikte werknemer zich tot zijn ziekenfonds moet wenden om een arbeidsongeschiktheidsuitkering te ontvangen.
  • In geval van tijdelijke werkloosheid door overmacht worden de dagen in principe wel beschouwd als "dagen van normale activiteit" waarvoor gewaarborgd loon verschuldigd zou zijn in geval van arbeidsongeschiktheid. De reden hiervoor is dat overmacht een plotselinge en onvoorziene gebeurtenis is die zich voordoet op een dag die normaal gesproken zou zijn gewerkt. De huidige context biedt echter een argument om het argument te onderbouwen dat dagen van tijdelijke werkloosheid als gevolg van overmacht geen "dagen van normaal werk" zijn. Dit is zeker het geval voor ondernemingen die getroffen worden door de preventieve maatregelen van de federale overheid en die tot 31 mei 2020 hun toevlucht moeten nemen tot tijdelijke werkloosheid wegens overmacht.

Bovendien, en misschien een belangrijker argument, moet het doel van het gewaarborgd loon niet worden vergeten: een werknemer heeft recht op het gewaarborgd loon ter compensatie van een loonverlies als gevolg van zijn of haar arbeidsongeschiktheid. Indien hij in ieder geval niet zou hebben kunnen werken (door de overmachtsituatie), zelfs bij afwezigheid van ziekte, is er geen loonverlies en dus geen gewaarborgd loon ter vervanging van een niet-bestaand loon (omdat de werknemer recht zou hebben gehad op een tijdelijke werkloosheidsuitkering ten laste van de RVA).

Deze ruime interpretatie van artikel 56 van de Arbeidsovereenkomstenwet moet het dus mogelijk maken om aanspraken op gewaarborgd loon af te wijzen in gevallen waarin de onderneming tijdelijke werkloosheid moet toepassen en om werknemers die arbeidsongeschikt zijn wegens ziekte te verwijzen naar het stelsel van de ziektekostenverzekering (naar het ziekenfonds).

(Dezelfde redenering zou gelden als de overheid in de huidige context zou besluiten om het werken op zaterdag of zondag te verbieden. Een werknemer die op die dagen ziek wordt, zou geen recht hebben op het gewaarborgd loon, aangezien hij als gevolg van het besluit van de overheid toch niet op die dagen zou hebben gewerkt.)

Wat gebeurt er als een werknemer ziek wordt voor het begin van een periode van tijdelijke werkloosheid door overmacht?

Als de werknemer ziek wordt voor het begin van een periode van tijdelijke werkloosheid door overmacht die de hele onderneming (of een afdeling van de onderneming) treft, dan moet de werkgever het gewaarborgde loon betalen tot en met de dag voor het begin van de tijdelijke werkloosheid. Vanaf de eerste dag van de tijdelijke werkloosheid moet de werknemer een arbeidsongeschiktheidsuitkering aanvragen bij zijn ziekenfonds.

Je leest meer over de formaliteiten, het recht op gewaarborgd loon of ziekte-uitkeringen in dit nieuwsbericht van Unisoc. Welke verplichtingen de werknemer heeft ten aanzien van zijn mutualiteit, vind je terug op de website van het RIZIV.

Tegenstrijdigheden in onze info, of dingen die in de praktijk toch anders verlopen?

Laat het ons dan zeker weten: deze info is voor ons enorm nuttig in het kader van onze adviesverlening naar collega-lidorganisaties en onze contacten met de overheden.

Vragen hierover?

Bel of mail ons gerust: 02/503.18.11 of info@sociare.be

Bronnen 

De website van de RVA - Infoblad RVA - FAQ RVA

De website van FOD WASO