Kan de werkgever aansprakelijk worden gesteld in geval van besmetting van een werknemer?

woensdag 20/05/2020

Als werkgever heb je een zorgvuldigheidsplicht. Dat betekent dat je de eindverantwoordelijkheid draagt voor alle aspecten van het preventie- en welzijnsbeleid en dat je de nodige maatregelen en middelen moet inzetten voor het uitvoeren van het preventie- en welzijnsbeleid op alle vlakken: organisatorisch, financieel, materieel, immaterieel en personeel.

Hoe kan je die maatregelen dwingend maken voor je medewerkers? Ben je als werkgever aansprakelijk? Heeft de werknemer zelf ook een verantwoordelijkheid? En hoe zit dat op de weg naar en van het werk? Dat vertellen we je in dit artikel.

 

Passende maatregelen voor een veilige werkomgeving en bevordering van het welzijn tijdens de Corona-pandemie

Het Ministerieel besluit van 8 mei 2020 bepaalt dat werkgevers tijdig passende preventiemaatregelen moeten nemen  om iedereen te beschermen tegen de verspreiding van het coronavirus COVID-19. Deze gepaste preventiemaatregelen zijn veiligheids- en gezondheidsvoorschriften van materiële, technische en/of organisatorische aard, zoals gedefinieerd in de Generieke gids om de verspreiding van COVID-19 op de werkplaats tegen te gaan, en/of andere gepaste maatregelen die een gelijkwaardig beschermingsniveau bieden.

Het is dus een wettelijke verplichting om passende maatregelen te treffen, maar dat betekent niet dat alle maatregelen uit de gids ook relevant zijn voor jouw organisatie. Als werkgever kun je ook alternatieve maatregelen nemen als deze minstens hetzelfde niveau van bescherming bieden of meer op maat zijn van de organisatie.

 

Algemene wettelijke bepalingen met betrekking tot de veiligheid tijdens de uitvoering van het werk

Naast deze specifieke richtlijnen in het kader van de bescherming tegen de verspreiding van het coronavirus zijn er uiteraard ook algemene wettelijke bepalingen die zowel aan werkgevers als aan werknemers verplichtingen opleggen rond de veiligheid tijdens de uitvoering van het werk.

Als werkgever ben je verplicht:

  • Als een "goed huisvader" ervoor te zorgen dat de arbeid wordt verricht in behoorlijke omstandigheden met betrekking tot de veiligheid en de gezondheid van de werknemer:
  • Aan de werknemer voldoende opleiding en instructies te geven, zodat die het werk behoorlijk kan uitvoeren.
  • Werkmateriaal te voorzien dat in orde is. Is er een fout of werkt het materiaal niet naar behoren, dan zorg je voor herstel of vervanging.
  • De nodige maatregelen te nemen zodat het welzijn van de werknemers bij de uitvoering van hun werk wordt bevorderd.

De werknemer:

  • is verplicht zich te onthouden van al wat schade kan berokkenen, hetzij aan zijn eigen veiligheid, hetzij aan die van zijn medearbeiders, van zijn werkgever of van derden.
  • moet in zijn doen en laten op de arbeidsplaats:
    • overeenkomstig zijn opleiding
    • en de door de werkgever gegeven instructies,
    • naar best vermogen zorg dragen voor zijn eigen veiligheid en gezondheid en deze van de andere betrokken personen.

Het is van belang om open en in dialoog met overlegorganen/alle medewerkers te communiceren over de getroffen maatregelen en voldoende informatie en duidelijke instructies te geven. Werknemers zullen zich veiliger voelen en maatregelen zorgvuldiger naleven wanneer het een gedragen beslissing is.

De werknemer heeft de plicht om deze maatregelen op te volgen zodat hij en zijn collega’s in veilige en gezonde omstandigheden werken. Hij kan dus ook niet weigeren om het werk te hervatten. Dan is hij immers ongerechtvaardigd afwezig en kan hij dus geen aanspraak maken op loon.

Stel je als werkgever vast dat een werknemer zich niet aan de maatregelen houdt of dat hij fouten maakt, dan moet je hem hierop aanspreken. Best ook schriftelijk, bijvoorbeeld via mail of aangetekende brief. Bij herhaling kun je, indien nodig, sancties opleggen. Let wel: als werkgever kun je enkel een sanctie opleggen die in het arbeidsreglement staat vermeld.

Ook van werknemers wordt verwacht dat ze collega’s of derden, die instructies negeren, hierover aanspreken en de leidinggevende hiervan op de hoogte brengen.

Wordt een werknemer ziek nadat hij het werk heeft aangevat op de werkvloer, kan hij hiervoor de werkgever dan aansprakelijk stellen?

Een werkgever die alle maatregelen trof en voldoende en duidelijke instructies gaf, kan niet aansprakelijk worden gesteld wanneer een medewerker toch besmet raakt met het coronavirus.

Als werkgever moet je wel kunnen bewijzen dat de nodige maatregelen genomen werden, dat iedereen de instructies heeft gekregen en dat je erop toezag dat de regels gevolgd worden.

Wat met het woon-werk traject?

Een besmetting kan ook optreden op het traject naar en van het werk of bij aankomst op het werk. Het is dan ook belangrijk dat je oog hebt voor het woon-werkverkeer van je medewerkers en voor de organisatie van de veilige toegang tot het gebouw en alle ruimtes.

  • Deel de richtlijnen daarover uit de generieke gids met je medewerkers
  • Wijs de medewerkers die het openbaar vervoer gebruiken op de verplichting tot het dragen van een mondmasker
  • Hou bij het organiseren van gemeenschappelijk vervoer (indien van  toepassing) rekening met de maatregelen die de generieke gids voorschrijft

Een werknemer die ervoor kiest om een ander vervoermiddel te gebruiken dan wat hij heeft opgegeven in de verklaring op eer, moet de werkgever hiervan vooraf op de hoogte brengen.

En verder...

Wil je meer weten over aansprakelijkheid voor gebruikers en bezoekers van activiteiten? Neem dan een kijkje op de website van onze collega’s van Scwitch: Activiteiten verzekerd tegen corona-claim?