Ga verder naar de inhoud

Tijdelijke werkloosheid vanaf 1 juli 2022

10.10.2022

De vereenvoudigde procedure tijdelijke werkloosheid wegens overmacht door corona liep af op 30 juni.

Sinds 1 juli moeten werkgevers die tijdelijke werkloosheid willen toepassen binnen hun organisatie terug de gewone procedure van tijdelijke werkloosheid wegens economische redenen volgen. Tot 31 december 2022 krijgen we wel nog een aantal versoepelingen.

We geven je hieronder een overzicht van de voorwaarden, procedure en gevolgen voor de werknemer.

Nieuw vanaf 1 oktober:

Bijzonder stelsel van tijdelijke werkloosheid wegens economische oorzaken voor energie-intensieve bedrijven

In de periode van 01.10.2022 tot en met 31.12.2022 kunnen energie-intensieve ondernemingen gebruik maken van een bijzondere regeling tijdelijke werkloosheid om economische redenen voor energie-intensieve bedrijven. Deze vorm is soepeler dan de bestaande regelingen tijdelijke werkloosheid om economische redenen.

Voorwaarden

Om beschouwd te worden als energie-intensieve onderneming moet je kunnen aantonen dat:

  • de aankoop van energieproducten (met inbegrip van andere energieproducten dan aardgas en elektriciteit) ten minste 3% vertegenwoordigt van de toegevoegde waarde voor het kalenderjaar 2021, of
  • voor het kwartaal voorafgaand aan het kwartaal waarin gebruik wordt gemaakt van deze bijzondere vorm van tijdelijke werkloosheid, de energierekening verdubbeld is ten opzichte van de energierekening voor hetzelfde kwartaal van het voorgaande jaar.

Duur van de schorsing

Het kan gaan over

  • een volledige schorsing voor maximum 4 weken, of
  • een regeling van gedeeltelijke arbeid waarbij er minder dan drie arbeidsdagen per week of minder dan één arbeidsweek per twee weken wordt gewerkt voor maximum drie maanden.

Na afloop van die termijn van vier weken of drie maanden kan er onmiddellijk aansluitend een nieuwe regeling van volledige schorsing of gedeeltelijke arbeid starten, zonder eerst een verplichte werkweek te moeten invoeren.

Procedure

  • Ten minste vijf dagen voor de eerste kennisgeving: formulier C106A-Energie indienen bij de RVA
  • Minstens 3 dagen op voorhand: kennisgeving van de voorziene economische werkloosheid aan de werknemers
  • Op dezelfde dag als de kennisgeving aan de werknemers: mededeling aan de ondernemingsraad of vakbondsafvaardiging van de economische redenen die de tijdelijke werkloosheid energie rechtvaardigen
  • Tenminste 3 dagen vooraf: elektronische mededeling van de voorziene economische werkloosheid aan de RVA
  • Maandelijks: elektronische mededeling van de 1ste effectieve werkloosheidsdag aan de RVA
  • Op het einde van elke maand: elektronische aangifte ASR scenario 5

Tot 31.12.2022 moet er geen maandelijkse controlekaart C3.2A aan de werknemers worden afgeleverd.

Uitkering

De werknemer ontvangt 70% van het begrensde loon. Bovenop deze werkloosheidsuitkering moet je als werkgever een supplement betalen van minstens 6,22 euro voor elke dag waarop de werknemer in tijdelijke werkloosheid werd geplaatst.


Uitgebreide informatie over het bijzonder stelsel van tijdelijke werkloosheid wegens economische oorzaken voor energie-intensieve bedrijven vind je terug op de website van de RVA infoblad E5.

Nieuw: Sanctie voor ten onrechte ingeroepen tijdelijke werkloosheid

Vanaf 1 juli wordt de werkgever gesanctioneerd voor het onterecht inroepen van een vorm van tijdelijke werkloosheid.

Als bij controle blijkt dat de tijdelijke werkloosheid onterecht werd ingeroepen, dan geldt er een sanctie voor de werkgever.
De RVA kan de bruto werkloosheidsuitkeringen die ten onrechte aan de werknemer werden betaald terugvorderen bij de werkgever (en niet meer bij de werknemer zoals voorheen).

De werkgever zal het normaal loon aan de werknemer moeten betalen voor de dagen die werden opgegeven als tijdelijke werkloosheid. Na terugbetaling van de uitkeringen aan de RVA kan de werkgever het nettobedrag ervan inhouden op het nettoloon van de werknemer.

Het gaat hier om een tijdelijke maatregel, van toepassing van 1 juli tot 31 december 2022, maar een koninklijk besluit kan de einddatum nog wijzigen.

Dit is een wetsvoorstel, nog niet gepubliceerd, maar wel al goedgekeurd in de Kamer, dat komt er dus aan.

Welke procedure vanaf 1 juli 2022?

Nu de vereenvoudigde procedure tijdelijke werkloosheid overmacht corona niet meer verlengd wordt, zal je als werkgever terug gebruik moeten maken van de procedure tijdelijke werkloosheid wegens economische oorzaken of van de gewone procedure tijdelijke werkloosheid wegens overmacht. Hierbij werden toch nog enkele corona-gerelateerde overmachtssituaties behouden.

Een aantal versoepelingen blijven van toepassing

Een aantal versoepelingen die gedurende de vereenvoudigde procedure tijdelijke werkloosheid overmacht werden ingevoerd blijven (tijdelijk) van toepassing:

  • De wachttijd voor het recht op werkloosheidsuitkeringen wordt definitief geschrapt: werknemers die tijdelijk werkloos worden gesteld op grond van werkgebrek wegens economische oorzaken worden onmiddellijk toegelaten tot het recht op uitkeringen zonder eerst gedurende een bepaalde periode een aantal arbeidsdagen in loondienst te moeten bewijzen (net zoals dat voor de andere vormen van tijdelijke werkloosheid het geval is);
  • Tot 31.12.2022 is de werknemer vrijgesteld van het gebruik van een controlekaart C3.2A en moet de werkgever die dus niet overhandigen aan de werknemer die tijdelijk werkloos wordt gesteld, ongeacht de reden van de tijdelijke werkloosheid. Aangezien er geen controlekaarten moeten worden afgeleverd, moeten ze ook niet worden ingeschreven in het (elektronische of papieren) validatieboek;
  • Tot 31.12.2022 moet de werkgever geen ASR scenario 2 afleveren voor de werknemer die een uitkeringsaanvraag moet indienen. De werkgever verstuurt enkel op het einde van de maand een ASR scenario 5 (aangifte van het aantal uren tijdelijke werkloosheid in de betrokken maand).
    Wanneer de werkgever zich beroept op tijdelijke werkloosheid wegens economische oorzaken, dan wordt als code aard van de dag de code 5.1 (tijdelijke werkloosheid werkgebrek wegens economische oorzaken) vermeld. De code 5.4 (tijdelijke werkloosheid wegens overmacht) kan vanaf 1 juli 2022 niet langer worden vermeld wanner het gaat om tijdelijke werkloosheid wegens economische oorzaken.

Tijdelijke werkloosheid wegens overmacht

De gewone procedure voor het invoeren van tijdelijke werkloosheid wegens overmacht is opnieuw van toepassing. Dat wil zeggen dat de werkgever een elektronische mededeling tijdelijke werkloosheid wegens overmacht moet versturen naar de RVA, samen met de nodige bewijsstukken waaruit de overmacht blijkt.

De definitie ‘overmacht’ wordt ook opnieuw strikt geïnterpreteerd. Daaruit volgt onder meer dat de uitvoering van de arbeidsovereenkomst gedurende de periode van overmacht volledig onmogelijk moet zijn. Bv. tijdelijke werkloosheid ingevolge overmacht veroorzaakt door medische redenen.

Voor de volgende situaties kan nog tijdelijke werkloosheid wegens overmacht worden aangevraagd:

  • De werknemer is niet arbeidsongeschikt, maar moet in quarantaine of in isolatie om de verspreiding van het coronavirus te beperken en hij kan niet telewerken;
  • Tot 31.12.2022 heeft de werknemer het recht om afwezig te zijn op het werk wanneer hij moet instaan voor de opvang van een kind dat met hem samenwoont en dat niet naar het kinderdagverblijf, de school of een centrum voor opvang van personen met een handicap kan gaan omdat:
    • het kinderdagverblijf, de school of het centrum voor opvang van personen met een handicap (gedeeltelijk of volledig) gesloten is door een maatregel om de verspreiding van het coronavirus te beperken;
    • een kamp of georganiseerde kinderopvang tijdens de vakantie wordt geannuleerd of voortijdig stopgezet omwille van corona
    • het kind niet naar het kinderdagverblijf, de school, het opvangcentrum of vakantiekamp of -opvang kan gaan omdat het zelf in quarantaine of in isolatie moet om de verspreiding van het coronavirus te beperken.

In die situaties kunnen er uitkeringen tijdelijke werkloosheid wegens overmacht worden aangevraagd gedurende de periode van de sluiting of de opgelegde quarantaine of isolatie.

Er moet een mededeling tijdelijke werkloosheid wegens overmacht verstuurd worden naar de RVA, samen met de nodige bewijsstukken (quarantaineattest, attest opvang kind sluiting corona, attest opvang kind quarantaine corona …).

In geval van tijdelijke werkloosheid wegens overmacht wordt er door de RVA vanaf 01.07.2022 geen supplement meer betaald bovenop het bedrag van de werkloosheidsuitkering. Het bedrag van de tijdelijke werkloosheidsuitkering bedraagt opnieuw 65% van het gemiddelde loon (en niet meer 70%).

Uitgebreide informatie over de procedure vind je terug op de website van de RVA infoblad E24.

Tijdelijke werkloosheid economische redenen voor bedienden

Dankzij de NAR-cao nr. 159 is deze procedure eenvoudiger voor werkgevers. Je hoeft geen organisatie-cao of ondernemingsplan op te maken. Onder punt 3 bij 'Voorwaarden' volgt de volledige bespreking.

Voorwaarden

Tijdelijke werkloosheid wegens economische redenen voor bedienden is enkel mogelijk voor ondernemingen in moeilijkheden. De onderneming moet daarvoor aan volgende voorwaarden voldoen:

1. de onderneming valt onder het toepassingsgebied van de wet van 05.12.1968 betreffende de collectieve arbeidsovereenkomsten en de paritaire comités.

2. een onderneming in moeilijkheden is een onderneming die beantwoordt aan één van volgende criteria:

  • daling van minimum 10 % van de omzet of de productie in één van de 4 kwartalen voorafgaand aan de aanvraag tot invoering van de regeling, vergeleken met hetzelfde kwartaal van een van de twee kalenderjaren die de aanvraag voorafgaat; ofwel
  • tijdelijke werkloosheid wegens economische redenen voor arbeiders van ten minste 10% van het globaal aantal aan de RSZ aangegeven dagen tijdens het kwartaal voorafgaand aan het kwartaal van aanvraag; ofwel
  • daling van minimum 10 % van de bestellingen in één van de 4 kwartalen voorafgaand aan de aanvraag tot invoering van de regeling, vergeleken met hetzelfde kwartaal van een van de twee kalenderjaren die de aanvraag voorafgaat; ofwel
  • erkenning door de Minister van Werk.

Voor het bewijs van ‘onderneming in moeilijkheden’ gelden tot 31.12.2022 volgende versoepelingen:

  • Indien de werkgever zich beroept op een substantiële daling van minimum 10% van de omzet, de productie of de bestellingen, dan kan hij de daling van de omzet, de productie of de bestellingen in één van de vier kwartalen voorafgaand aan de aanvraag tot invoering van de regeling van economische werkloosheid bedienden vergelijken met het corresponderende kwartaal in 2019 (en dus niet enkel met het corresponderende kwartaal van de laatste twee kalenderjaren);
  • Indien de werkgever zich beroept op minstens 10% tijdelijke werkloosheid in het RSZ-kwartaal voor verzending van het formulier C106A, dan kan hij zich ook beroepen op de dagen tijdelijke werkloosheid wegens overmacht als gevolg van de coronapandemie of de oorlog in Oekraïne (DMFA-dagen code 77) en dus niet enkel op de dagen tijdelijke werkloosheid wegens economische oorzaken (DMFA-dagen code 71).

3. het gebruik van deze maatregel is voorzien in een sectorale cao, een organisatie-cao of een goedgekeurd ondernemingsplan.

Hierbij zijn er twee opties:

a. Je maakt toepassing van cao nr.159 (geldt tot 30.06.2023).

Je hebt geen sectorale cao, organisatie-cao of ondernemingsplan nodig.

Cao’s en ondernemingsplannen die organisaties eerder afsloten blijven van toepassing. Bovendien behouden sectoren en ondernemingen die geen afspraken hebben gemaakt, de mogelijkheid om hun eigen cao's of ondernemingsplannen op te stellen.
De organisaties waarvan het ondernemingsplan is ingevoerd, maar die nog niet zijn goedgekeurd door de commissie "ondernemingsplannen" van de FOD WASO, vallen ook onder het toepassingsgebied van de CAO’s die door de NAR zijn afgesloten.

Je kan de overeenkomst van de bedienden:

  • gedurende een periode van 16 weken per kalenderjaar volledig schorsen OF
  • gedurende een periode van 26 weken per kalenderjaar gedeeltelijk schorsen (er moet minstens 2 dagen per week gewerkt worden)

Er wordt voor het uitputten van het krediet geen rekening gehouden met de dagen tijdelijke werkloosheid overmacht gelegen vóór 1 juli 2022.

Je moet de bedienden een supplement betalen van minstens 5,63 euro per dag tijdelijke werkloosheid.
Stel je binnen de organisatie ook arbeiders tewerk wiens overeenkomst (gedeeltelijk) geschorst wordt door tijdelijke werkloosheid wegens economische redenen en betaal je voor hen een hoger supplement, dan is datzelfde bedrag van toepassing op de bedienden.

b. Je hebt een organisatie-cao of ondernemingsplan.

Je bezorgt de organisatie-cao aan de RVA of ondernemingsplan aan de FOD Waso minstens 14 dagen voor de eerste kennisgeving (zie hierna).

Je kan de overeenkomst van de bedienden:

  • gedurende een periode van 16 weken per kalenderjaar volledig schorsen of
  • gedurende een periode van 26 weken per kalenderjaar gedeeltelijk schorsen (er moet minstens 2 dagen per week gewerkt worden)

Er wordt voor het uitputten van het krediet geen rekening gehouden met de dagen tijdelijke werkloosheid overmacht gelegen vóór 1 juli 2022.

Je betaalt de bedienden een supplement bovenop de werkloosheidsuitkering zoals voorzien in de cao of het ondernemingsplan.

Procedure

Wil je gebruik maken van deze procedure dan moet je voorafgaand bij de RVA een aanvraag indienen waarbij je bewijst dat je voldoet aan de voorwaarden.

Voor die aanvraag kan van 01.06.2022 tot 31.12.2022 het formulier C106A-OVERGANGSREGELING worden gebruikt, aangezien er voor het bewijs van onderneming in moeilijkheden tot 31.12.2022 een aantal versoepelingen gelden (zie hierboven).


Het formulier C106A of C106A-OVERGANGSREGELING moet niet worden ingediend indien de werkgever in het verleden al bewezen heeft dat hij aan de preliminaire voorwaarden voldoet en de cao of het ondernemingsplan waarop hij zich beroept nog van toepassing is.

Het formulier C106A-OVERGANGSREGELING moet ten minste 14 dagen ** vóór verzending van de eerste mededeling schorsing bedienden werkgebrek (zie verder) aangetekend of per e-mail verstuurd worden naar:

  • ofwel de dienst Tijdelijke Werkloosheid van het bevoegde RVA-kantoor indien de onderneming zich beroept op een cao (de aanvullende cao nr. 159, een sectorale cao of een ondernemings-cao);
  • ofwel de algemene Directie Collectieve arbeidsbetrekkingen van de FOD WASO (Ernest Blerotstraat 1, 1070 Brussel) indien de onderneming zich beroept op een ondernemingsplan.

** De RVA aanvaardt een soepele indieningstermijn: de werkgever kan de voorafgaande mededeling schorsing bedienden werkgebrek al versturen zodra de RVA de werkgever in kennis heeft gesteld dat de preliminaire voorwaarden aanvaard zijn.

Je stelt de bedienden in kennis van de voorziene werkloosheid ten minste 3 kalenderdagen (van 01.06.2022 tot 31.12.2022 ingekort van 7 naar 3 kalenderdagen) vóór de eerste voorziene werkloosheidsdag. Dezelfde dag verwittig je ook de RVA. En in voorkomend geval doe je een mededeling aan de ondernemingsraad, of de vakbondsafgevaardigde.

Bij de aanvang van de tijdelijke werkloosheid moet je:

  • Maandelijkse mededeling aan de RVA doen van de 1ste effectieve werkloosheidsdag voor elke bediende.
  • Maandelijkse aangifte doen van de uren tijdelijke werkloosheid of uren schorsing bedienden (ASR scenario 5).

Uitkering

De bedienden ontvangen een uitkering voor tijdelijke werkloosheid gelijk aan 65% van hun gemiddeld loon (begrensd tot 2.785,07 euro per maand).

Zij hebben bovendien recht op een supplement bovenop hun werkloosheidsuitkering voor elke dag waarop zij tijdelijk werkloos worden gesteld wegens werkgebrek op grond van economische oorzaken, ten laste van de werkgever zoals hierboven omschreven.

Op de uitkeringen tijdelijke werkloosheid wordt 26,75% bedrijfsvoorheffing ingehouden.

Uitgebreide informatie over de voorwaarden lees je in infoblad E54 van de RVA en wat betreft de procedure infoblad E55 van de RVA.

Tijdelijke werkloosheid economische redenen voor arbeiders

Je kan beroep doen op deze vorm van tijdelijke werkloosheid als het werkgebrek te wijten is aan economische oorzaken en een tijdelijk karakter heeft. Het gebrek aan werk moet onafhankelijk zijn van de wil van de werkgever. Tijdens de duur van de schorsing van de arbeidsovereenkomst mag het werk dus niet worden uitbesteed aan derden.

Je moet de economische redenen meedelen aan het werkloosheidsbureau van de RVA en een verklaring afleggen dat deze bepalingen worden nageleefd. Je moet deze kennisgeving doen ten minste 3 kalenderdagen vóór de 1ste voorziene werkloosheidsdag.
De wettelijke mededelingstermijn* wordt van 01.06.2022 tot 31.12.2022 ingekort van 7 naar 3 kalenderdagen.

Binnen dezelfde termijn moet je ook de arbeiders in kennis stellen van de voorziene werkloosheid. En in voorkomend geval een mededeling doen aan de ondernemingsraad, of de vakbondsafgevaardigde.

Afhankelijk van het werkgebrek kan je een regeling van volledige schorsing of gedeeltelijke arbeid invoeren:

Aard Modaliteiten Maximumduur
Volledige schorsing
0 arbeidsdagen
4 weken (28 kalenderdagen) + verplichte werkweek
Gedeeltelijke arbeid
Grote schorsing
< 3 arbeidsdagen / week
of
< 1 arbeidsweek / 2 weken
(minstens 2 arbeidsdagen)
3 maanden + verplichte werkweek
Gedeeltelijke arbeid
Kleine schorsing
≥ 3 arbeidsdagen / week
of
≥ 1 arbeidsweek / 2 weken
12 maanden (RVA)

Tot 31.12.2022 geldt er voor de regeling volledige schorsing een versoepeling wat betreft de verplichte werkweek. De werkgever kan:

  • na 4 weken volledige schorsing, een week werkhervatting invoeren
  • na 8 weken volledige schorsing, twee weken werkhervatting invoeren
  • na 12 weken volledige schorsing, drie weken werkhervatting invoeren.

De aangevraagde schorsingsduur in de voorafgaande mededeling verstuurd naar de RVA kan niet meer bedragen dan 4 weken. De werkgever kan na afloop van de regeling evenwel onmiddellijk aansluitend een nieuwe regeling aanvragen.

Bij de aanvang van de tijdelijke werkloosheid moet je:

  • Maandelijks aan de RVA mededeling doen van de 1ste effectieve werkloosheidsdag voor elke arbeider.
  • Maandelijkse aangifte doen van de uren tijdelijke werkloosheid of uren schorsing (ASR scenario 5).

De arbeiders ontvangen een uitkering voor tijdelijke werkloosheid gelijk aan 65% van hun gemiddeld loon (begrensd tot 2.785,07 euro per maand).

Zij hebben bovendien recht op een supplement bovenop hun werkloosheidsuitkering voor elke dag waarop zij tijdelijk werkloos worden gesteld wegens werkgebrek op grond van economische oorzaken. Het minimumbedrag van het supplement bedraagt 2 euro per dag waarop ze tijdelijk werkloos worden gesteld. De werkgever moet dat bedrag betalen, tenzij de betaling ervan ten laste wordt gelegd van een Fonds voor bestaanszekerheid.

Op de uitkeringen tijdelijke werkloosheid wordt 26,75% bedrijfsvoorheffing ingehouden.

Uitgebreide informatie over de procedure vind je terug op de website van de RVA Infoblad E22.

Impact voor de werknemers

  • De uitkering voor tijdelijke werkloosheid zal terug 65% van het begrensd loon bedragen i.p.v. 70%.
  • De bijkomende uitkering van € 5,63/dag voor tijdelijke werkloosheid overmacht corona ten laste van de RVA vervalt. De werknemer heeft wel recht op een supplement ten laste van de werkgever zoals hierboven beschreven.
  • De bedrijfsvoorheffing op de uitkeringen van de RVA zal opnieuw verhogen naar 26,75% i.p.v. 15%.

Je vindt meer informatie over de te volgen procedure door werknemers bij tijdelijke werkloosheid op de website van de RVA.

Anderen lazen ook dit:

Arbeidsdeal: modeldocumenten voltijdse vierdagenweek

De arbeidsdeal, wet van 3 oktober 2022 houdende diverse arbeidsbepalingen, heeft de mogelijkheid ingevoerd om een voltijdse werkweek op 4 dagen te presteren.

Je vindt hier de modelclausules om dit in te voeren in de organisatie.

Klein verlet voor vaccinatie tegen coronavirus met terugwerkende kracht heringevoerd

Werknemers hebben vanaf 1 oktober tot 31 december 2022 opnieuw recht op klein verlet om zichzelf te laten vaccineren tegen het coronavirus of om hun minderjarige kinderen te begeleiden tijdens de vaccinatie.

Komaf maken met jouw kopzorgen rond het inzetten van personeel?

Doe net als +800 socioculturele collega-organisaties, en sluit je vandaag nog aan bij Sociare!