Ga verder naar de inhoud

Landingsbanen in PC 329

05.11.2020

Een tijdskrediet type landingsbaan is een vorm van loopbaanonderbreking waarbij een werknemer vanaf een bepaalde leeftijd het vliegtuig van z'n carrière rustig richting pensioen-terminal kan manoeuvreren. In principe kan een werknemer vanaf de leeftijd van 60 jaar dan 4/5e of halftijds gaan werken, waarbij voor de gewerkte uren loon wordt betaald en voor de uren in landingsbaan een uitkering wordt betaald door de RVA.

Kan dat ook voor werknemers jonger dan 60? Welke voorwaarden gelden? Je leest alles over landingsbanen in PC 329 hieronder.

Vanaf welke leeftijd kunnen werknemers in een landingsbaan stappen?

Algemeen stelsel: vanaf 60 jaar

Alle werknemers die op het moment van de start van de landingsbaan 60 jaar zijn, kunnen hun arbeidsprestaties verminderen, op voorwaarde dat ze een beroepsloopbaan van 25 jaar kunnen aantonen. Op de website van de RVA lees je uitgebreid hoe deze 25 jaar berekend worden. Bij het RVA-kantoor kan een werknemer laten uitrekenen of hij aan deze voorwaarde voldoet.

Uitzondering: vanaf 55 of 57 jaar

Tweejaarlijks sluiten de sociale partners in de NAR een cao in het kader van een Interprofessioneel Akkoord. In deze cao worden de uitzonderingen op het algemeen principe van landingsbanen vanaf de leeftijd van 60 jaar vastgelegd. Deze uitzonderingen gelden pas als een sectorale cao ze mogelijk maakt.

Voor de jaren 2019 en 2020 voorziet de sectorcao van 2 juli 2019 dat werknemers vanaf 55 jaar in een 1/5e landingsbaan kunnen stappen en vanaf 57 jaar in een 1/2e landingsbaan. Dan moet de werknemer wel aan één van de volgende voorwaarden voldoen:

  • start van de landingsbaan ligt in de periode dat de organisatie erkend is door de minister van Werk als onderneming in herstructurering of moeilijkheden
  • de werknemer bewijst op het moment van de schriftelijke aanvraag bij de werkgever een beroepsloopbaan van 35 jaar
  • werknemer werkte op het ogenblik van de schriftelijke kennisgeving aan de werkgever:
    • minstens vijf jaar van de tien voorbije jaren in een zwaar beroep
    • minstens zeven jaar van de vijftien voorbije jaren in een zwaar beroep
    • minstens 20 jaar in een stelsel van nachtarbeid (in de zin van artikel 1 cao nr. 46)

De definities van zwaar beroep en de berekening van beroepsloopbaan volgen hierbij de reglementering rond SWT.

Deze uitzonderingen gelden vooralsnog slechts voor landingsbanen die starten in 2019 of 2020.

Welke andere voorwaarden gelden?

Tewerkstellingsvoorwaarde

In de 24 maanden voor de aanvraag van de landingsbaan moet de werknemer (contractueel) minstens 75% gewerkt hebben voor een 1/2e landingsbaan en voltijds gewerkt hebben voor een 1/5e landingsbaan. Niet alleen tewerkstelling bij de huidige werkgever telt mee: ook tewerkstelling bij een andere werkgever in de 24 maanden voor de aanvraag geldt.

Anciënniteit in de organisatie

De werknemer moet in principe 24 maanden in dienst zijn bij de organisatie, maar hier kunnen werknemer en werkgever via een overeenkomst van afwijken.

Hoe lang loopt een landingsbaan?

Een landingsbaan loopt maximaal tot aan het ingaan van het pensioen van de werknemer. Al gebeurt het niet zo vaak: een werknemer kan ook voor beperkte duur een landingsbaan aanvragen. Voor een 1/2e landingsbaan is de minimumduur 3 maanden. Voor een 1/5e landingsbaan is dat 6 maanden.

Wat is de invloed van een landingsbaan op pensioenrechten?

Het gedeelte tewerkstelling dat gedekt wordt door de landingsbaan wordt voor de berekening van pensioenrechten principieel gelijkgesteld op basis van een beperkt, fictief loon: het zogenaamde minimumjaarrecht.

Het referentieloon voor de berekening van het minimumjaarrecht per loopbaanjaar bedraagt voor een volledig kalenderjaar 25 833,78 euro (bedrag sinds 1 september 2020).

Er geldt een uitzondering voor de eerste 312 dagen die volgen op de maand waarin de werknemer 60 jaar wordt. Deze dagen kennen een gelijkstelling op basis van werkelijk, laatst verdiende loon. 312 dagen komt in deze regelgeving overeen met 5 jaar 1/5e landingsbaan of 2 jaar 1/2e landingsbaan. Met andere woorden: een werknemer die na z'n 60 in een 1/5e landingsbaan stapt, zal géén weerslag zien op het pensioen.

Ook bij een landingsbaan voor zware beroepen en een landingsbaan voor ondernemingen in moeilijkheden of in herstructurering is een gelijkstelling op basis van werkelijk, laatst verdiende loon.

Voor werknemers die voor 1 januari 2015 in een landingsbaan stapten, gelden soms nog andere regels. Contacteer in dit geval Sociare voor een advies op maat.

Een gevolg van dit alles is dat werknemers tussen 55 en 60 jaar die na 1 januari 2015 in een landingsbaan wegens lange loopbaan van 35 jaar stappen, tot hun 60 jaar geen gelijkstelling genieten op basis van hun werkelijk loon: in die periode geldt een beperkte gelijkstelling op basis van het minimumjaarrecht. Na de leeftijd van 60 geldt wel een volledige gelijkstelling voor de eerste 5 jaar 1/5 of 2 jaar 1/2 landingsbaan.

Hoe vraagt een werknemer een landingsbaan aan?

De aanvraag bij de werkgever gebeurt in principe aangetekend of tegen ontvangstbewijs. Bij een aangetekende aanvraag is de postdatum ook de aanvraagdatum.

De aanvraagtermijn bedraagt drie maanden als de organisatie meer dan 20 werknemers telt of zes maanden indien de organisatie kleiner is. Van de aanvraagtermijn kunnen werknemer en werkgever samen schriftelijk afwijken.

In de aanvraag vermeldt de werknemer de gewenste duur (bv. tot de pensioenleeftijd), de gewenste startdatum en de manier waarop de landingsbaan wordt ingevuld (1/2e of 1/5e) en hoe de werknemer het nieuwe deeltijdse rooster dan ziet.

Bij de aanvraag voegt de werknemer:

  • een formulier C61-type landingsbaan waarop hij deel I invulde, ondertekende en dateerde. De aanvraag kan ook online gebeuren.
  • een bewijs dat hij aan de loopbaanvoorwaarde voldoet om in een landingsbaan te stappen (als de werkgever dat vraagt)

Uiterlijk binnen twee maanden na de start van het tijdskrediet bezorgt de werknemer het vervolledigde C61-formulier aan de RVA.

Keurt de RVA de aanvraag goed, dan ontvangt de werknemer een C62. En anders een afkeuring of een vraag voor bijkomende informatie. Bij een laattijdige aanvraag krijgt de werknemer pas uitkeringen vanaf verzending van de aanvraag. De aanvraag kan ook online gebeuren.

Vlaamse aanmoedigingspremie?

Mogelijk heeft de werknemer recht op een extra premie vanwege de Vlaamse overheid bij het opnemen van een landingsbaan. Dit geldt echter enkel nog wanneer de werknemer een 'zorggerelateerd beroep' heeft. Op de website van de Vlaamse overheid vind je de volledige voorwaarden terug en hoe de werknemer een aanvraag kan indienen.


Een bijlage bij de arbeidsovereenkomst

Voor de effectieve start van een halftijds of 1/5e landingsbaan sluit je met de werknemer een bijlage bij de arbeidsovereenkomst. Die bevat de deeltijdse arbeidsregeling en het uurrooster.

Bij een 1/5e landingsbaan verminderen werknemers hun arbeidsduur met één dag of twee halve dagen.
Je kunt als organisatie ook een andere gelijkwaardige regeling treffen, over een periode van maximum 12 maanden. Daarvoor sluit je een cao op organisatieniveau. Als er geen vakbondsafvaardiging is, kan dit ook via het arbeidsreglement. In dat geval is er ook wel een schriftelijk akkoord vereist tussen werkgever en werknemer.

Je vindt hier een overzicht van de modeldocumenten.

Belangrijk is dus dat de werknemer die deeltijds werkt en deeltijds een tijdskrediet opneemt, ook wordt beschouwd als een deeltijdse werknemer voor de arbeidsduurwetgeving en dat deze dus strikt moet worden nageleefd. Alle verplichtingen inzake deeltijdse arbeid kun je nalezen in onze syllabus ter zake.

Alles weten over landingsbanen? Nóg meer info vind je in onze syllabus. Download 'm hieronder!

Anderen lazen ook dit:

Syllabus tijdskrediet en thematische verloven

Wil je alles weten over landingsbanen, voorwaarden om tijdskrediet op te nemen, ouderschapsverlof, palliatief verlof, verlof om medische bijstand of mantelzorg? Zoek niet langer: in onze syllabus lees je er alles over.

Instrument: berekening drempel tijdskrediet

De regelgeving rond tijdskrediet voorziet dat niet teveel werknemers tegelijk een tijdskrediet kunnen aanvragen. Een sectorale cao bepaalt dat maximum 10% van je werknemers tegelijk een loopbaanonderbreking wegens tijdskrediet kan hebben lopen. Hieronder vind je de volledige info én een handige tool om deze drempelwaarde in het oog te houden.

Komaf maken met jouw kopzorgen rond het inzetten van personeel?

Doe net als +800 socioculturele collega-organisaties, en sluit je vandaag nog aan bij Sociare!